مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر همدلی عاطفی افراد دارای اختلال وسواس فکری- عملی

زمینه و هدف: افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری–عملی ممکن است در ابراز همدلی عاطفی با دیگران با دشواری هایی روبه رو شوند و مداخله های درمانی مناسب می تواند این توانایی را بهبود بخشد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر همدلی عاطفی افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری–عملی انجام شد. روش کار: روش تحقیق در این پژوهش نیمه­آزمایشی از نوع پیش­آزمون- پس­آزمون بسط­یافته با گروه کنترل به همراه مرحله پیگیری یک و نیم ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی مراجعه کننده به مراکز روانشناسی شهر تهران در سال ۱۴۰۳ بود. از میان آنها تعداد ۶۰ نفر بر اساس ملاک­های ورود و به شیوه نمونه­گیری در دسترس گزینش شده و به صورت تصادفی در سه گروه (۲۰ نفری) گمارده شدند. گروه آزمایشی اول تحت آموزش طرحواره درمانی در ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای قرار گرفتند؛ گروه آزمایشی دوم درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد را در ۱۱ جلسه ۹۰ دقیقه ای آموزش دیدند؛ و گروه کنترل در فهرست انتظار بودند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه همدلی عاطفی بود. داده­ها با استفاده از روش تحلیل واریانس با اندازه­گیری مکرر و آزمون تعقیبی بن­فرنی در نرم­افزار SPSS۲۳ تجزیه و تحلیل شدند. نتایج: یافته­ ها نشان داد که بین گروه­های آزمایش و گروه کنترل تفاوت معنی­دار وجود داشت؛ و هر دو مداخله طرحواره درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد باعث افزایش همدلی عاطفی در افراد دارای اختلال وسواس فکری- عملی شده و تاثیر این مداخلات درمانی در مرحله پیگیری نیز پایدار بوده است (۰۵/۰p<). همچنین، نتایج آزمون تعقیبی بن­فرنی حاکی از آن بود که بین آموزش مداخله درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد و طرحواره درمانی بر متغیر همدلی عاطفی تفاوت معنی­دار وجود دارد (۰۵/۰p<).      نتیجه­گیری: با توجه به یافته­های پژوهش می­توان نتیجه گرفت که مداخلات طرحواره درمانی و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد می­توانند برای بهبود همدلی عاطفی افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری- عملی کارآمد باشند و توصیه می­گردد که درمانگران و مشاوران از این روش­های درمانی برای بهبود همدلی عاطفی بیماران مبتلا استفاده کنند.

کلیدواژه ها:

Obsessive-Compulsive Disorder ، Emotional Empathy ، Schema Therapy ، Acceptance and Commitment Therapy ، اختلال وسواس فکری- عملی ، همدلی عاطفی ، طرحواره درمانی ، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد