ارزیابی مقایسه ای آلودگی به آفلاتوکسین های B۱ و G۱ در روغن های کنجد، آفتابگردان و کلزای استحصالی به روش پرس سرد در اصفهان

زمینه و هدف: گسترش واحدهای تولید روغن به روش پرس سرد، علیرغم مزایای تغذیه ای، چالش های جدیدی را در حوزه ایمنی مواد غذایی ایجاد کرده است. آفلاتوکسین ها به عنوان کارسینوژن های قطعی، پتانسیل بالایی برای پایداری در روغن های غیرتصفیه شده دارند. این مطالعه با هدف ارزیابی مقایسه ای غلظت آفلاتوکسین های B۱ و  G۱در روغن های پرس سرد کنجد، آفتابگردان و کلزا در شهر اصفهان انجام شد. روش کار: در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، ۵۰ نمونه روغن (۲۰ کنجد، ۱۵ آفتابگردان و ۱۵ کلزا) به صورت تصادفی جمع آوری گردید. سنجش آفلاتوکسین ها با استفاده از روش الایزای رقابتی و کیت های اختصاصی با حد تشخیص µg/kg ۵/۰ انجام یافت. داده ها پس از قرائت نوری در طول موج ۴۵۰ نانومتر با آزمون های ANOVA و Tukey در نرم افزار SPSS ۲۶ تحلیل شدند. نتایج: تحلیل داده ها نشان دهنده توزیع نامتوازن و معنادار آلودگی در انواع روغن بود (۰۵/۰ (p < ، به طوری که روغن کنجد با میانگین µg/kg ۶۱/۶۴±۱/۷ برای AFB۱، بالاترین سطح آلودگی را به خود اختصاص داد که ۱۰۰% نمونه های آن فراتر از حد مجاز اتحادیه اروپا (µg/kg۲) ارزیابی شدند. روغن آفتابگردان با میانگین µg/kg۷۹/۱ در رده خطر متوسط و نزدیک به آستانه بحرانی قرار داشت. در مقابل، روغن کلزا با میانگین µg/kg۴۱/۰ کمترین میزان آلودگی را نشان داد. همچنین در تمامی نمونه های مثبت، غلظت AFB۱ به طور میانگین ۲/۳ برابر AFG۱ برآورد شد که بیانگر غالب بودن این توکسین است. نتیجه گیری: یافته ها موید آن است که فرآیند پرس سرد قادر به حذف آفلاتوکسین های منتقل شده از دانه خام نیست. با توجه به آلودگی بحرانی در روغن کنجد، پایش مستمر سلامت دانه های ورودی و آگاهی بخشی به مصرف کنندگان در خصوص انتخاب روغن های کم خطرتر مانند کلزا، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای ارتقای سلامت عمومی است.

کلیدواژه ها:

Aflatoxin ، Cold-Pressed Oil ، Sesame Oil ، ELISA ، Food Safety ، آفلاتوکسین ، پرس سرد ، روغن کنجد ، الایزا ، بهداشت مواد غذایی