بررسی سندی و محتوایی روایات علائم غیرحتمی ظهور در کتاب «الغیبه» نعمانی

هدف پژوهش حاضر، اعتبارسنجی روایات علائم غیرحتمی ظهور امام مهدی (عج) در کتاب «الغیبه» نعمانی با تاکید بر تمایز نشانه های معتبر از روایات ضعیف و مقابله با سوءاستفاده های جریان های انحرافی است. روش تحقیق به صورت کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی‑انتقادی انجام شده و معیار اصلی ارزیابی، توثیق مخبری مبتنی بر دانش رجال بوده است. یافته ها نشان می دهد از مجموع ۲۳ روایت بررسی شده در سه محور شخصیت های تاثیرگذار (خراسانی، حسنی، مروانی و شعیب بن صالح)، رخدادهای طبیعی (کسوف و خسوف) و تحولات سیاسی‑اجتماعی (بنی عباس و اوضاع پیش از ظهور)، تنها ۱۱ روایت (۲ صحیح، ۳ حسن و ۶ موثق) از نظر سندی معتبر هستند و مابقی به دلیل وجود راویان مجهول، واقفی یا فطحی متهم از دایره استدلال خارج شدند. تحلیل محتوایی روایات معتبر نشان می دهد: خروج خراسانی، یمانی و سفیانی همزمان و با هدف نابودی بنی عباس (حکومت های جائر) است؛ حسنی شخصیتی مثبت و زمینه ساز دارد و در مکه کشته می شود؛ مروانی بازمانده حکومت بنی مروان و شعیب بن صالح از فرماندهان زمینه ساز ظهورند؛ کسوف در نیمه رمضان و خسوف در آخر رمضان برخلاف قاعده طبیعی به عنوان نشانه های اعجازی بی سابقه معرفی شده اند. نتیجه آنکه بسیاری از روایات مشهور علائم غیرحتمی در این منبع فاقد اعتبار سندی هستند و پالایش سندی پیش از تحلیل محتوا در مطالعات مهدوی ضروری است.

کلیدواژه ها:

مهدویت ' ، ' علائم غیرحتمی ظهور ' ، ' اعتبارسنجی سندی ' ، ' تحلیل محتوا ' ، ' توثیق مخبری ' ، ' الغیبه نعمانی