<span lang="FA">بررسی تحلیلی چالش های علم دینی در تمدن مدرن

در تمدن مدرن، بشر جدید علم دینی را با چالش های بسیاری روبه رو ساخته است؛ زیرا سعی در نفی بعد ماورایی و قدسی دین و نیز جنبه متافیزیکی آن داشته و جایگاه و ارزش انسان در جهان هستی را آسیب پذیر نموده و موجب بحران در فرهنگ دینی و رواج شک گرایی در علوم بشری گردیده و تفسیر آزاد از متون دینی را با اتکا بر عقلانیت و ایمان بشری گسترش داده است. این نوع برخورد، منجر به پدید آمدن تکثر گرایی، خصوصی شدن علمی و دینی و سکولاریزه شدن شده و بیان حقیقت جهان و انسان در نظام هستی و تناسب آن ها به یکدیگر، بر پایه دانش هایی چون فیزیک، فلسفه، روان شناسی مدرن و زیست شناسی و با تبیین مادی را به دنبال داشته است و در این نگاه منزلت انسان را دچار تغییر بنیادین نموده است. بر این اساس، امروزه بدون توجه به فرهنگ بومی و اصیل دینی خود، هم چالش ها در عرصه علم دینی افزایش یافته و هم بدون مشروط و مقید نمودن آن به زیرساخت های تمدنی، از الگوها و مدل های توسعه غربی و فن آوری ها در مواجهه با مدرنیته، استفاده می شود. سعی نگارنده در این مقاله آن است که به روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد کاربردی و مبتنی بر مطالعه کتابخانه ای، بعد از ذکر مفاهیم محوری، این سوال را بیان کند که مهم ترین چالش های علم دینی در تمدن مدرن و جایگاه انسان در این عرصه چیست؟ لذا، از مساله تکثرگرایی دینی، کاهش سطح دین و دین داری به تجربه قلبی و شخصی و سکولاریزه شدن ماهیت دین در عرصه علوم و زندگی انسانی به مثابه منشا بحث و دلایل بحران دین و منزلت دینی در تمدن مدرن یاد کرده و علاوه بر ذکر دلایل ایجاد چالش های علم دینی در تمدن مدرن به بیان جایگاه انسان در این عرصه و پاسخ به پرسش مذکور بپردازد. مهم ترین یافته های جدید این مقاله، اشاره دقیق به چالش های علم دینی در تمدن مدرن، دلایل ایجاد این چالش ها و تاثیر آن ها بر منزلت تمدنی انسان و فاصله دادن او از جایگاه حقیقی در تمدن اسلامی می باشد.

کلیدواژه ها:

دین ، علم دینی ، تمدن مدرن ، چالش ، انسان مدرن