خوانش کهن الگویی «طوطک» سیمین دانشور

نقد کهن الگویی اسطوره ای یکی از نمونه های برجسته در حوزه نقد و نظریه ادبی و مطالعات بین رشته ای ادبیات، روان شناسی و روان کاوی، اسطوره پژوهی و مردم شناسی است. وابستگی و درهم تنیدگی انگاره های نمادین، اسطوره ها، صورت های مثالی، خواب و رویا با قصه ها و دیگر عناصر و مولفه های فرهنگ و ادبیات عامه از یک سو و انبوه بهره گیری سیمین دانشور از آثار، متون و سخن متقدمان و معاصران  به شکل تضمین، اقتباس، اشاره، تلمیح و... موجب تنوع، برجستگی و غنای داستان های این نویسنده شده است. بر ساخته طوطک؛ به عنوان «پیک نفس مطمئنه و نمودی از ضمیر ناخودآگاه» ریشه در همین ویژگی مهم سبک نگارشی نویسنده دارد. این تحقیق با روش توصیفی اسنادی و جمع آوری کتابخانه ای و در نهایت با تجزیه و تحلیل انجام می پذیرد و هدف آن شناخت بیشتر و شناساندن «صورت مثالی طوطک» پیشینه، نقش و کارکرد آن در داستان های بلند خانم دانشور و به ویژه ساربان سرگردان است. در پایان نیز به این نتیجه کوتاه می رسد که نویسنده با آگاهی کامل از حضور و نقش طوطی در حکایت های طوطی نامه ها و مثنوی معنوی، اسرارنامه و مانند آن، با ابتکار در آفرینشی متفاوت، طوطک را جانشین طوطی و طوطیک کرده است و به نقش و خویشکاری آن هم توسع و گستردگی بخشیده است.

کلیدواژه ها:

نظریه و نقد ادبی ، کهن الگو ، صور مثالی ، سیمین دانشور ، ساربان سرگردان ، طوطک