مقایسه تکرار بلاغی در غزل انوری و سعدی

انوری از جمله شاعران تاثیرگذار در سنت غزل فارسی است؛ تا بدان جا که، می توان او را یکی از سرمشق های اصلی سعدی در غزل سرایی شمرد. با بررسی و مقایسه ویژگی های بلاغی و زبانی غزل انوری و سعدی، می توان به وجوه این تاثیرگذاری بیشتر پی برد. با تامل در بلاغت این دو شاعر درمی یابیم که یکی از رموز بلاغت ایشان، نحوه کاربرد تکرارهای واژگانی است. به گونه ای که تکرار در سخن این دو شاعر جنبه ای هنری و تمایزبخش دارد. در این پژوهش سعی شده است که مقایسه ای صورت گیرد بین تکرارهای بلاغی انوری و سعدی تا از این رهگذر بتوان با دیدی دقیق تر به تطور بلاغی غزل فارسی در میان مناسبات شاعرانه انوری و سعدی پرداخت. بدین منظور ابتدا تلاش شد که تعریفی از تکرار به عنوان صنعتی بلاغی در چهارچوب این پژوهش ارائه شود. پس از آن، به اقسام تکرار بلاغی در غزل انوری پرداخته شد و با دسته بندی شیوه های هنری تکرارهای او در ده دسته، به مقایسه این موضوع در بلاغت غزل انوری و سعدی پرداخته شد. از جمله نتایج این پژوهش یکی این است که تکرار در شعر انوری، همانند سعدی، بسامد بالا و تعیین کننده ای دارد اما میزان علاقه انوری به تکرار واژگانی ساده اندکی بیش از سعدی تشخیص داده شد اما سعدی در میزان کاربرد تکرارهای بلاغی نسبت به انوری اندکی برتری دارد.

کلیدواژه ها:

انوری ، سعدی ، غزل ، تکرار ، بلاغت