فلسفهی آزمایش الهی از منظر قرآن و استنتاجات تربیتی آن برای نظام ارزشیابی تحصیلی-تربیتی کشور

تلاش نگارنده بر این است که مولفه ها و ابعاد آزمایش الهی را از منظر قرآن شناسایی نموده و استنتاجات تربیتی این موضوع را در نظام ارزشیابی تحصیلی تربیتی کشور بحث و تحلیل کند. این پژوهش از اشکال پژوهشهای کیفی و فلسفی و با روش تحلیل محتوای استقرایی با نظام کدگذاری داده ها و روش تحلیلی-استنتاجی انجام شده است . یافته های پژوهش نشان می دهد، ۴ مقوله اصلی شامل فلسفه آزمایش الهی، مصادیق آزمایش الهی، نتایج موفقیت و شکست در آزمایش الهی، تشکیل دهنده ابعاد مفهوم آزمایش الهی هستند. هدف اصلی ارزشیابی از دیدگاه اسلام، رشد و تعالی انسان و قرارگرفتن وی در مسیر مستقیم الهی است. لذا در ارزشیابی تحصیلی-تربیتی لازم است در درجه اول، رشد تحصیلی و تربیتی وی را ملاک قرار دهیم. بدین معنی که ارزشیابی، یاری گر و در خدمت یادگیری و پیشرفت تحصیلی و تربیتی فراگیر باشد. نتایج نشان داد، آزمایش الهی نقش بنیادی در رستگاری انسان ایفا می کند. برهمین مبنا، ارزشیابی تحصیلی-تربیتی امری مسلم و واجب در موفقیت آموزشی و تربیتی فراگیر است که اهتمام ویژه می طلبد. معلم به عنوان هدایت گر و ناظر بالینی فرایند یاددهی یادگیری که همواره فراگیر را رصد می کند، بایست بعد از سنجش میزان یادگیری فراگیر، نقاط قوت و ضعف وی را مشخص نموده و درجهت اصلاح و تقویت یادگیری فراگیر گام بردارد. ازاینرو ارزشیابی، ماهیتی کیفی و تکوینی پیدا می کند. ارزشیابی در این معنا، فقط مربوط به امور زندگی روزمره فراگیر نمی شود بلکه ارزیاب آموزشی بایست توجه خود را تاحد زیادی بر ارزشیابی صفات و رفتاری از فراگیر متمرکز کند که در ساخت سرنوشت و عاقبت اخروی وی نیز موثر هستند. لذا بعد تربیتی ارزشیابی، در اینجا، بسیار پررنگ می شود.

کلیدواژه ها:

آزمایش الهی ، قرآن ، تحلیل استقرایی ، تحلیل فلسفی ، احتجاجات