برآورد اقتصادسنجی تعیین کننده های سرمایه گذاری در بخش های صنعت، معدن و تجارت

سرمایه گذاری به عنوان موتور محرک رشد اقتصادی جایگاه ویژه ای داشته که شناسائی عوامل موثر بر آن نیز، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بخش های صنعت، معدن و تجارت جزء بخش های کلیدی به شمار می رود که سرمایه گذاری در آن ها نقشی حیاتی در اقتصاد و رشد آن دارد که وابستگی عمیق صنایع گوناگون به سرمایه گذاری، ترکیب و اجزای آن در بخش های مذکور از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است. جهت افزایش سرمایه گذاری در بخش های صنعت، معدن و تجارت راهکارهای؛ تحریک تقاضای سرمایه گذاری از طریق کاهش نرخ سود تسهیلات، کنترل نوسانات نرخ ارز و هجینگ ارزی، برنامه ریزی برای توسعه سرمایه گذاری رقابت پذیر، تدوین برنامه های منسجم در راستای مشارکت عمومی-دولتی، واگذاری طرح های عمرانی نیمه تمام، راه اندازی صندوق پروژه ارزی برای طرح های با رقابت پذیری بالا، تبدیل تجارت به سرمایه گذاری و افزایش هزینه های عمرانی و خریدهای دولت توصیه می گردد. تاثیرات تحریم در حوزه های مالی عمدتا از طریق ایجاد محدودیت های تجاری در زمینه فعالیت های بانکی و بیمه ای و عدم سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز به صنایع کشور سرایت می کند. این عوامل باعث افزایش هزینه های تامین منابع کوتاه مدت و بلندمدت ارزی، افزایش قیمت تمام شده محصولات داخلی وابسته به ارز و طرح های سرمایه گذاری صنعتی در حال اجرا و در بدترین حالت توقف سرمایه گذاری ها و طرح های وابسته به ارز خواهد شد. هم چنین به دنبال کاهش سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز کشور، عمده صنایع کشور تحت تاثیرات منفی تحریم قرار گرفته اند. بخش نفت و گاز و پروژه های آن به دلیل دارا بودن کثرت پیوندهای پیشین و پسین با دیگر بخش های اقتصاد بخصوص صنایع متوسط و بزرگ کشور، خودبخود آثار منفی و تحمیلی تحریم را به صنایع کشور از قبیل شرکت های پیمانکاری و تولید کنندگان تجهیزات و محصولات صنعتی منتقل کرده است که بازتاب اصلی آن، قرار گرفتن تولید صنایع مرتبط و وابسته در سطحی کمتر از ظرفیت و در نهایت نیمه فعال شدن برخی از صنایع موجود و وجود ظرفیت های خالی صنعتی در کشور است. نتایج برآورد تابع سرمایه گذاری بخش صنعت نشان می دهد ارزش افزوده بخش صنعت (درآمد بخش)، درآمد نفت دوره قبل، نرخ بهره (سود تسهیلات در بخش صنعت)، مانده تسهیلات اعتباری بخش صنعت، عرضه واقعی پول و تحریم بر سرمایه گذاری در بخش صنعت موثر هستند. هم چنین متغیرهای ارزش افزوده بخش معدن (درآمد بخش)، درآمد نفت دوره قبل، نرخ بهره (سود تسهیلات در بخش معدن)، مانده تسهیلات اعتباری بخش معدن، عرضه واقعی پول و تحریم بر سرمایه گذاری در بخش معدن موثر هستند و متغیرهای ارزش افزوده بخش تجارت (درآمد بخش)، درآمد نفت دوره قبل، نرخ بهره (سود تسهیلات در بخش تجارت)، مانده تسهیلات اعتباری بخش تجارت، عرضه واقعی پول و تحریم بر سرمایه گذاری در بخش تجارت ایران موثر هستند. مهمترین اثر تحریم بر بخش های صنعت، معدن و تجارت ایران از طریق ایجاد محدودیت در فعالیت بانکی در سال های اخیر بیشتر در قالب عدم مشارکت بانک های خارجی در گشایش اعتبارات اسنادی بانکی بوده است

کلیدواژه ها:

سرمایه گذاری ، آسیب شناسی ، صنعت ، معدن و تجارت ، اقتصادسنجی