پتانسیل سنجی مناطق مستعد وقوع سیلاب در محدوده شهری نورآباد با استفاده از روش های زمین آماری و سامانه گوگل ارث انجین

مناطق مختلف با توجه به وضعیت هیدروژئومورفولوژی و همچنین عوامل انسانی، پتانسیل­­ های مختلفی برای وقوع سیلاب دارند. از جمله مناطقی که در معرض مخاطره سیلاب قرار دارد، شهر نورآباد در استان لرستان است. با توجه به اهمیت موضوع، در تحقیق حاضر به شناسایی مناطق مستعد وقوع سیلاب و همچنین مناطق سیل­ زده شهر نورآباد در جریان سیلاب فروردین ماه سال ۱۳۹۸ پرداخته شده است. در این تحقیق از مدل رقومی ارتفاعی ۳۰ متر، تصاویر ماهواره لندست ۷ و ۸ و تصاویر راداری سنتینل ۱ به ­عنوان مهم­ترین داده ­های تحقیق استفاده شده است. این پژوهش ابتدا با استفاده از مدل WLC-ANP به شناسایی مناطق مستعد وقوع سیلاب پرداخته و در ادامه با استفاده از سامانهGoogle Earth Engine ­، مناطق سیل زده شهر نورآباد را در فروردین ۱۳۹۸ شناسایی نموده و سپس نتایج حاصل از روش های مختلف با یکدیگر مورد مقایسه قرار گرفتند. یافته های مدل WLC– ANP نشان می دهند که نواحی مرکزی و جنوبی شهر نورآباد از پتانسیل بالای سیل خیزی برخوردارند. از آنجا که همین مناطق در فروردین ۱۳۹۸ دچار سیلاب شده اند، می توان گفت میان نتایج مدل و رخداد واقعی انطباق قابل توجهی وجود دارد. بر این اساس، روش ها و پارامترهای به کاررفته در این تحقیق توانایی بالایی در شناسایی مناطق آسیب پذیر در برابر سیلاب دارند. همچنین نتایج نشان می دهد که وسعت نواحی سکونتگاهی شهر نورآباد در طبقه «پتانسیل سیل خیزی بسیار زیاد» در سال های ۲۰۰۰ و ۲۰۲۰ به ترتیب حدود ۱.۳ و ۱.۹ کیلومترمربع بوده است. این امر بیانگر آن است که در روند توسعه فیزیکی نواحی سکونتگاهی شهر نورآباد، توجه کافی به خطر سیل خیزی نشده است. بر این اساس، پیشنهاد می شود از نتایج این مدل در تدوین دستورالعمل های مکان یابی سازه های شهری و تعیین حریم ایمن رودخانه ها استفاده شود.

کلیدواژه ها:

سیلاب ، سامانه گوگل ارث انجین ، WLC-ANP ، شهر نورآباد