توسعه مدل ریاضی چندهدفه برای مسئله انتخاب و زمان بندی پروژه ها با درنظرگرفتن شبکه ریسک های پروژه و محدودیت منابع

در شرایط رقابتی و با عدم قطعیت بالا، سازمان ها ناگزیر به تصمیم گیری همزمان در خصوص انتخاب پروژه ها و زمان بندی اجرای آن ها تحت محدودیت منابع و مواجهه با ریسک های پیچیده هستند. بسیاری از مدل های موجود در ادبیات، ریسک پروژه ها را به صورت مستقل در نظر گرفته و تعاملات شبکه ای میان ریسک ها را نادیده می گیرند؛ در حالی که در دنیای واقعی، وقوع یک ریسک می تواند احتمال و شدت سایر ریسک ها را تشدید کند. این تحقیق بر آن است تا با طراحی یک چارچوب نوین ریاضی، به مدیران کمک کند تا از بین پروژه های متعدد، بهترین ترکیب را برگزینند و فعالیت ها را بنحوی زمان بندی نمایند که ضمن دستیابی به حداکثر بازدهی مالی، زمان اجرای کلی را به حداقل برسانند و اثرات مخرب ریسک های به هم پیوسته را مهار سازند. از اینرو در پژوهش حاضر، یک مدل ریاضی چندهدفه عدد صحیح مختلط برای مسئله یکپارچه انتخاب و زمان بندی سبد پروژه ها با درنظرگرفتن شبکه ریسک و محدودیت منابع ارائه می شود. به منظور مدل سازی وابستگی بین ریسک ها، از شبکه بیزی استفاده شده و احتمالات شرطی ریسک ها در ساختار تصمیم گیری لحاظ گردیده است. به دلیل ماهیت غیرخطی و پیچیدگی محاسباتی مدل، ابتدا روابط غیرخطی، خطی سازی شده و سپس مدل با بهره گیری از الگوریتم ژنتیک و روش اپسیلون محدودیت تقویت شده حل می شود. ارزیابی عملکرد مدل از طریق مطالعات عددی در مقیاس های مختلف نشان می دهد که رویکرد پیشنهادی قادر است جبهه پارتوی متنوع و باکیفیتی ارائه دهد و نقش موثری در بهبود تعادل میان سود، زمان و ریسک پروژه ها ایفا نماید.

کلیدواژه ها:

انتخاب سبد پروژه ، زمان بندی پروژه ، شبکه ریسک ، محدودیت منابع ، برنامه ریزی ریاضی چندهدفه