بیع یا معاوضه، اراده باطنی یا اراده ظاهری؛ نقد و بررسی دادنامه شماره ۱۴۰۳۴۸۳۹۰۰۰۲۴۷۷۷۱۰ شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کردستان

چکیدهرای شماره ۱۴۰۳۴۸۳۹۰۰۰۲۴۷۷۷۱۰ صادره از شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان کردستان به موضوع تحلیل ماهیت حقوقی قراردادهای منعقده میان طرفین و تفسیر آن به عنوان عقد معاوضه اختصاص دارد. این رای در پاسخ به ادعای خواهان مبنی بر بطلان قرارداد به دلیل تعلق یکی از عوضین به غیر و فقدان شرایط قانونی لازم، قراردادهای منعقده را با توجه به قصد و اراده مشترک طرفین و تصریح به معاوضه بودن در مفاد قراردادها، به عنوان معاوضه تفسیر کرده و حکم بر بطلان آن صادر نموده است. مقاله حاضر با تحلیل رای مذکور، به بررسی مبانی حقوقی و اصول تفسیری حاکم بر قراردادها در حقوق ایران می پردازد و با ارزیابی رویکرد دادگاه بدوی و تجدیدنظر، به نقد تطبیقی این دیدگاه ها بر اساس دکترین حقوقی و مواد قانونی می پردازد. در این راستا، تفاوت های ساختاری عقد بیع و معاوضه، و تاثیر تعلق یکی از عوضین به غیر در صحت قرارداد بررسی شده و نقاط قوت و ضعف رای صادره مورد واکاوی قرار می گیرد. پژوهش حاضر به این نتیجه می رسد که هرچند رای تجدیدنظر از اصول تفسیری نزدیک به قصد واقعی طرفین بهره برده است، اما تحلیل جامع تری از ماهیت عقد و تاثیر تعلق مال به غیر می توانست موجب صدور رای دقیق تری شود.

کلیدواژه ها:

بیع ، معاوضه ، اراده باطنی ، اراده ظاهری ، عرف ، قصد مشترک