<span dir="RTL" lang="AR-SA">تحلیل الگوهای فضایی مرگ و میر بر اثر بیماری در ایران در سال ۱۳۹۵

میزان مرگ ومیر ناشی از بیماری ها یکی از شاخص های مهم جمعیت شناسی و سلامت عمومی است که تحت تاثیر عوامل جغرافیایی، اجتماعی و اقتصادی قرار دارد. این پژوهش با هدف تحلیل الگوی فضایی مرگ ومیر ناشی از بیماری ها در ایران، براساس سالنامه وقایع حیاتی جمعیت سازمان ثبت احوال ۱۳۹۵ انجام شده و از تکنیک های تحلیل اکتشافی داده های فضایی؛ شامل شاخص های موران سراسری و محلی در محیط ArcGIS استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد در توزیع میزان مرگ و میر ناشی از بیماری ها خودهمبستگی فضایی وجود دارد. همچنین به جز میزان مرگ و میر ناشی از عوارض حاملگی و زایمان و بیماری جلد و زیر جلد که الگوی تصادفی دارد، تمامی الگوهای فضایی به صورت خوشه ای است. همچنین تشکیل خوشه قوی پائین-پائین در شهرستان های پیرامون شهر تهران برای بیماری ها، نشان می دهد توزیع بیماری ها در کشور تصادفی نیست و تفاوت های منطقه ای وجود دارد. نتایج، موید نظریه «قطبی شدن اپیدمیولوژیک» هستند؛ بدین معنا که در مناطق برخوردار میزان مرگ ومیر بر اثر بیماری کمتر رخ داده و در مقابل، مناطق کمتر برخوردار همچنان با میزان بالای مرگ ومیر مواجه اند. استفاده از تحلیل فضایی با شناسایی مناطق پرخطر به تخصیص بهینه منابع می انجامد و با توسعه مطالعات آینده، درک دقیق تری از الگوهای مرگ ومیر فراهم کرده و به تدوین سیاست های موثرتر کمک می کند.

کلیدواژه ها:

جمعیت شناسی فضایی ، الگوهای فضایی ، میزان مرگ و میر ، بیماری ، ایران