پایش و بررسی تغییرات کارایی مصرف آب اقلیم های مختلف استان کرمان

کارایی مصرف آب، یک شاخص مهم برای درک مکانیزم چرخه کربن و آب در اقلیم های مختلف به حساب می آید که برای درک چگونگی سازگاری و توسعه اقلیم ها با تغییرات پیچیده محیطی ضروری است. در این راستا از داده های تولید ناخالص اولیه و تبخیر و تعرق به دست آمده از پردازش تصاویر ماهواره ای، برای بررسی کارایی مصرف آب در کل اقلیم های مناطق مرطوب، نیمه مرطوب، نیمه خشک و خشک استان کرمان طی سال های ۱۳۸۳ تا ۱۴۰۳ استفاده شد. به منظور ارزیابی نقش عوامل مختلف محیطی شامل دما، بارش، تابش خورشیدی، کمبود فشار بخار، شاخص سطح برگ و رطوبت خاک، بر روی کارایی مصرف آب از روش آشکارساز جغرافیایی و تحلیل همبستگی جزئی استفاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که در طول دوره مورد مطالعه، شاخص های تولید ناخالص اولیه و تبخیر و تعرق به ترتیب با نرخ متوسط ۰۰۶۵/۰ گرم کربن بر متر مربع در سال و ۲۳/۲ کیلوگرم آب بر متر مربع در سال افزایش، و کارایی مصرف آب با نرخ متوسط ۰۱/۰ گرم کربن بر کیلوگرم آب بر متر مربع در سال کاهش یافته است. از بین عوامل مختلف محیطی، شاخص سطح برگ، بیشترین سهم را در کارایی مصرف آب در غالب مناطق آب وهوایی دارد. همچنین عوامل بارش و تابش خورشیدی به ترتیب از مهمترین عوامل تاثیرگذار اولیه آب وهوایی در توسعه اقلیم های مناطق مرطوب و نیمه مرطوب مرکزی و مناطق مرطوب و نیمه مرطوب مرکز و غرب استان به حساب می آیند.

کلیدواژه ها:

کارایی مصرف آب ، تغییرات آب وهوایی ، تبخیر و تعرق ، تولید ناخالص اولیه ، استان کرمان