واکاوی مولفه های هویت ملی در رمان «قناع بلون السماء» اثر باسم خندقچی

مسئله هویت ملی، به ویژه در جوامع تحت اشغال همچون فلسطین، از پیچیده ترین چالش های فرهنگی معاصر به شمارمی رود. تلاش های مستمر برای تضعیف عناصر هویت فلسطینی، رمان را به عرصه ای مهم برای بازتعریف و تثبیت مولفه های هویتی بدل کرده است. دراین راستا، رمان جدید «قناع بلون السماء» باسم خندقچی، نویسنده معاصر فلسطین، با بازنمایی وضعیت فلسطینیان، بستری مناسب برای بررسی مولفه های بنیادین هویت ملی و بحران های برخاسته از آن فراهم می آورد. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی می کوشد تا نشان دهد کدام مولفه های هویت ملی در این رمان برجسته شده، و چگونه بحران هویتی فلسطینیان در روایت بازتاب یافته است. ازاین رو، با تمرکز بر پنج مولفه زبان، دین، فرد، سرزمین و تاریخ، واکاوی آن ها را به عنوان هدف اصلی دنبال می کند. یافته ها نشان می دهد زبان به عنوان ابزار ارتباطی، در کشاکش میان زبان مادری و زبان های بیگانه، تعارض درونی شخصیت ها را بازتاب می دهد؛ دین به عنوان عامل انسجام فرهنگی، با حضور تعارض های اعتقادی و بحران های معنوی نسل های مختلف، نقش خود را در تثبیت یا تضعیف هویت ملی نشان می دهد؛ در حوزه فردی، مواجهه شخصیت ها با هویت های متضاد و فشارهای زیستی، به بحران هویت فردی و در نهایت بحران هویت ملی دامن می زند؛ سرزمین به عنوان محور اصلی تعلق ملی، با بارگذاری تاریخی و فرهنگی، جایگاهی بنیادین در حفظ انسجام هویت ملی دارد؛ و درنهایت، تاریخ از یک سو با افشای تحریف های صهیونیستی به ابزاری برای مقاومت و بازشناسی هویت بدل می گردد و از سوی دیگر با غفلت شخصیت ها از تاریخ ملی، بحران هویت را تعمیق می بخشد.

کلیدواژه ها:

باسم خندقچی ، بحران هویت ، فلسطین ، قناع بلون السماء ، هویت ملی