ریزریخت شناسی، تاکسونومی عددی و بازسازی صفات اجدادی گلبرگ ها در سرده های Cleome و Rorida در ایران

در این پژوهش، برای نخستین بار ریز ریخت شناسی سطوح شکمی و پشتی گلبرگ در گونه های دو سرده Cleome و Rorida از تیره Cleomaceae در ایران توسط میکروسکوپ الکترونی روبشی (Scanning Electron Microscope: SEM) بررسی شد. صفات گلبرگ شامل شکل سلول ها (مخروطی پاپیلوز یا تخت چین دار)، شکل دیواره آنتی کلینال (صاف یا موج دار)، تزئینات کوتیکول (خط دار یا چروکیده)، حضور یا عدم حضور کرک و نوع آن، و وجود یا عدم وجود روزنه مورد بررسی قرار گرفت. پس از تعیین حالات صفات و امتیازدهی، داده ها با بهره گیری از آنالیز های خوشه بندی، مختصات اصلی و آنالیز تطبیقی قوس گیری شده در نرم افزار PAST واکاوی شدند. همچنین، بازسازی حالات صفات اجدادی گلبرگ ها براساس داده های مولکولی انجام گرفت. نتایج نشان داد سطح شکمی و پشتی گلبرگ ها در سرده Rorida و برخی گونه هایCleome (C. heratensis, C. foliolosa, & C. turkmena) دارای سلول های اپیدرمی تخت و چین دار است، با این وجود، در سایر گونه ها حالت مخروطی پاپیلوز مشاهده شد. شکل دیواره آنتی کلینال به صورت صاف یا موج دار یا صرفا موج دار بود و کرک ها به شکل ساده یا غده ای (کوتاه و بلند) مشاهده شد؛ روزنه تنها در برخی از گونه ها گزارش شد. حالت های صفات اجدادی شامل سلول های صاف و چین خورده، تزئینات کوتیکول شیاردار و فقدان کرک و روزنه تشخیص داده شد. نتایج حاصل، اطلاعات ارزشمندی درباره صفات گلبرگ ها در مقیاس میکروسکوپی فرآهم آورد و در جداسازی دو سرده مورد بررسی موفق عمل نمود.

کلیدواژه ها:

تیره گل عنکبوتی ، ریزریخت شناسی ، صفات اجدادی ، صفات پیشرفته ، گلبرگ