تحلیل فلسفی–انسان شناسانه از عدالت شناختی در روایت های معلمان و دانش آموزان

هدف: عدالت شناختی به عنوان هسته مرکزی مدل مفهومی، به معنای توزیع عادلانه امکان فهم، بیان، مشارکت در تولید معنا و به رسمیت شناخته شدن شیوه های متنوع دانستن در نهاد آموزش تعریف می شود پژوهش حاضر با هدف تحلیل ادراک معلمان و دانش آموزان از عدالت آموزشی در نظام آموزش و پرورش ایران با تاکید بر مفهوم «عدالت شناختی» انجام شده است..روش شناسی: این پژوهش با رویکرد کیفی و تفسیری انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۳۰ دانش آموز و ۲۰ معلم مدارس دولتی ایران گردآوری و با استفاده از تحلیل موضوعی نظریه محور کدگذاری و تحلیل شدند.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که ادراک عدالت آموزشی در چهار سطح ساختاری، فرهنگی، کلاسی و شناختی بازنمایی می شود. معلمان عمدتا بر محدودیت های ساختاری و سیاستی تاکید دارند، در حالی که دانش آموزان تجربه زیسته خود از طرد زبانی، بی اعتباری معرفتی، محدودیت کنشگری شناختی و حذف شیوه های متنوع دانستن در کلاس را برجسته می سازند.نتیجه گیری و پیشنهادات: شکاف ادراکی میان معلمان و دانش آموزان نشان دهنده ناهم ترازی در تحقق عدالت شناختی در نهاد آموزش است. پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی ضمن توجه به عدالت توزیعی، برنامه های درسی حساس به زمینه فرهنگی، روش های ارزشیابی متنوع و تربیت معلم مبتنی بر اصول عدالت شناختی را در اولویت قرار دهند.نوآوری و اصالت: نوآوری پژوهش در صورت بندی «مدل چهارسطحی عدالت آموزشی با محوریت عدالت شناختی» به عنوان هسته پیونددهنده سایر سطوح (ساختاری، فرهنگی و کلاسی) است که فهم عدالت آموزشی را از تجربه زیسته کنش گران آموزشی بازنمایی می کند.

کلیدواژه ها:

عدالت شناختی ، ادراک عدالت آموزشی ، تجربه زیسته ، نهاد آموزش و پرورش ، مدل چهارسطحی عدالت ، برنامه ریزی آموزشی