اثر بازار کربن بر صنعت آهن و فولاد: مطالعه موردی ایران

فولاد یکی از صنایع اصلی منتشرکننده کربن و گازهای گلخانه ای است. ضرورت سیاست گذاری برای کاهش کربن موردتوجه جهانی است. تجارت انتشار کربن یک سیاست زیست محیطی مبتنی بر بازار و یک ساختار انگیزشی جایگزین است که برای ایجاد انگیزه کاهش انتشار با تحمیل هزینه کربن، طراحی و توصیه شده است. این سیاست از طریق تخصیص سهمیه های انتشار کربن به شرکت های تجاری و گنجاندن هزینه های خارجی آلودگی زیست محیطی در مکانیسم قیمت گذاری برای کاهش انتشار کربن عمل می کند. این مطالعه، با استفاده از مدل GTAP-E-POWER پویا، تشکیل بازار کربن منطقه ای بین ایران و شرکای عمده تجاری آن (چین، هند، ترکیه و امارات متحده عربی) را طی دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۵۰ شبیه سازی و آثار آن را بر صنعت آهن و فولاد ارزیابی می کند.  نتایج برای ایران نشان می دهد که در افق ۲۰۵۰، به ترتیب انتشار کربن ۴۶/۴۹، تولید ۴/۹، صادرات ۰۱/۳۴ و واردات ۳۴/۲ درصد کاهش و قیمت ۰۸/۱۹ درصد افزایش می یابد. این نتایج بیانگر آن است که اجرای بازار کربن، علاوه بر کاهش قابل توجه انتشار کربن، تغییرات منفی در تولید، رقابت پذیری و تراز بازرگانی بخش فولاد ایران ایجاد می کند. در چنین شرایطی، واکنش دولت ها و بنگاه ها در قالب اتخاذ تصمیمات جبرانی و حمایتی از طریق سیاست های صنعتی (از جمله: مشوق های مالی و اعتباری، مالیاتی، فناورانه و توانمندسازی مهارتی) ضرورت دارد. این واکنش شرط لازم برای کاهش آثار منفی ناشی از این تحولات است. در این راستا ایجاد صندوق نوسازی فولاد سبز از درآمد بازار کربن، تسهیل واردات فناوری کم کربن، توسعه­ی صنعت بازیافت فولاد در کنار اصلاح ساختار قیمت گذاری انرژی برای ایران توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

سیستم تجارت انتشار ، مدل تعادل عمومی قابل محاسبه ، صنعت آهن و فولاد