ارزیابی اعتبار بانک مرکزی ایران در شرایط تورمی: رویکرد مبتنی بر رگرسیون بیزی

هدف این مطالعه، ارزیابی اعتبار بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در تاثیرگذاری بر نرخ های بهره بلندمدت است. در این مطالعه، اعتبار بانک مرکزی به توانایی آن در کاهش نرخ بهره بلندمدت به عنوان نماینده انتظارات تورمی از طریق اعمال سیاست های پولی کوتاه مدت در شرایط تورمی اطلاق می شود. بدین منظور با استفاده از داده­های ماهانه اسفند ۱۳۹۹ تا مهر ۱۴۰۴، یک الگوی رگرسیون بیزی با خطای t-Student  برآورد شد و اثر سیاست پولی در هر دوره به صورت پسینی محاسبه گردید. شاخص اعتبار بر مبنای احتمال منفی بودن اثر سیاست بر نرخ بهره بلندمدت تعریف شد؛ به گونه ای که مقدار بالاتر نشان دهنده اطمینان بیشتر مدل نسبت به اثرگذاری مطلوب سیاست است. نتایج نشان می دهد که اثر میانگین نرخ سیاستی بر انتظارات، معنادار اما کوچک، است. شاخص اعتبار در کل نمونه حدود ۰.۳۴ به دست آمد که بیانگر ضعف عمومی سیاست در کاهش نرخ بهره بلندمدت است. تفکیک رژیمی نشان می دهد که در دوره های انبساطی، شاخص اعتبار تقریبا صفر (۰٫۰۳) بوده و کاهش نرخ سیاستی در عمل به واکنش مطلوبی در انتظارات منجر نشده است. در دوره های انقباضی نیز مقدار شاخص حدود ۰٫۵ است؛ رقمی که بیانگر عدم قطعیت کامل نسبت به اثرگذاری سیاست و نبود شواهد قاطع درباره کاهش تغییر نرخ بهره بلندمدت پس از افزایش نرخ سیاستی است. در مجموع، این نتایج حاکی از آن است که بانک مرکزی در هدایت انتظارات تورمی، از اعتبار پایینی برخوردار بوده و پایداری لازم را در طول دوره مورد بررسی نداشته است.

کلیدواژه ها:

اعتبار بانک مرکزی ، نرخ سیاستی ، نرخ بهره بلندمدت ، چارچوب بیزی