کاربرد ساعت و ساعت سازی در حرم مطهر رضوی در دوره صفویه و افشاری

انسان در ابتدا با ساخت ساعتهای آبی، آفتابی و شنی به تعیین حدودی اوقات شبان هروز پرداخت.علاوه بر این، یکی دیگر از ابزارهای تعیین وقت نقاره نوازی بود که طلوع و غروب آفتاب را یادآوری می کرد. با پذیرش اسلام توسط ایرانیان ب همنظور تعیین اوقات شرعی، آفتاب نماهایی در مساجد جهت اقامه نماز و تعیین وقت ایجاد گردید. از دوره صفویه ساع تهای مکانیکی تهیه شده توسط اروپاییان برای شاه و درباریان، جایگزین ساعت های آفتابی شدند. بعد از این، در قسمت های مختلف حرم امام رضا)ع( ساعتهایی نصب گردید که توسط ایرانیان ساخته شده بود و این جریان باعث ایجاد حرفه ای به نام ساعت سازی در تشکیلات اداری آستان قدس رضوی گردید. تحقیق حاضر با روش توصیفی _ تحلیلی و تکی هبر اسناد تشکیلات آستان قدس رضوی در پی پاسخ به این پرسش است که علل اهمیت کاربرد ساعت و جایگاه ساعت سازان در دوره های صفویه و افشاریه در تشکیلات اداری این آستان به چه منظور بوده است؟ نتایج نشان می دهد که در خصوص صنعت ساعتسازی، حرم مطهر رضوی یکی از اولین مکا نهای مذهبی بود که اقدام به نصب ساعت های مکانیکی نمود. این مهم جهت تسهیل تعیین زمان و انجام ادای فریضه نماز با کمک نیروی متخصص ایرانی و آشنا به علوم و صنایع مختلف بود.

کلیدواژه ها:

ساعت ، حرم امام رضا(ع) ، دوره صفویه ، دوره افشاریه ، آستان قدس رضوی