عوامل مرتبط با انجام رفتارهای پیشگیری کننده از پیامدهای زیانبار نور خورشید و تنش گرمایی در زائران اربعین: کاربرد تئوری انگیزش محافظت

مقدمه: از آن جایی که کشور ایران و عراق در اکثر فصول سال در معرض تابش شدید آفتاب قرار دارند، زائران پیاده روی اربعین از جمله گروه های آسیب پذیر در برابر آثار زیانبار نور خورشید و تنش گرمایی هستند. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف تعیین عوامل مرتبط با انجام رفتارهای پیشگیری کننده از اثرات زیانبار نور خورشید و تنش گرمایی در زائران اربعین با بهره گیری از تئوری انگیزش محافظت انجام شد. روش ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی در سال ۱۴۰۲ بر روی ۳۰۰ نفر از زائران پیاده روی اربعین مراجعه کننده به موکب های شهر اسدآباد که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده بودند، انجام گردید. داده ها با استفاده از پرسش نامه های اطلاعات دموگرافیک و سازه های تئوری انگیزش محافظت جمع آوری شد و سپس با استفاده از آزمون های همبستگی Pearson و Linear Regression در نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: رفتارهای نوشیدن مایعات و پوشیدن لباس های سبک، رنگ روشن و گشاد به ترتیب با ۳/۸۱ و ۷/۵۵ درصد دارای بیشترین فراوانی انجام و در مقابل، استفاده از کرم ضد آفتاب، عینک آفتابی و کلاه نقاب دار به ترتیب با ۷/۲۱، ۳/۳۸ و ۰/۴۵ درصد دارای کمترین فراوانی انجام در بین زائران بود. نتیجه تحلیل Linear Regression نشان داد که سازه های پاداش درک شده (۱۷۲/۰- = β)، هزینه های پاسخ (۱۶۹/۰- = β) و خودکارامدی درک شده (۱۳۹/۰ = β) پیش بینی کننده قصد انجام رفتارهای پیشگیری کننده از اثرات زیانبار نور خورشید و تنش گرمایی بود (۰۵/۰ > P). نتیجه گیری: با توجه به وضعیت نامطلوب انجام رفتارهای پیشگیری کننده از اثرات زیانبار نور خورشید و تنش گرمایی در بین زائران اربعین، تاکید بر اهمیت انجام این رفتارها و همچنین، توجه به هزینه ها و خودکارامدی درک شده در طراحی برنامه های آموزشی جهت افزایش قصد انجام رفتارهای پیشگیری کننده از اثرات زیانبار نور خورشید پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

Arbaeen ، Protection motivation ، Sunlight ، Heat stress ، اربعین ، انگیزش محافظت ، نور خورشید ، تنش گرمایی