تحلیل رابطه مفهومی و ساختاری تولی، طهارت و تسلیم در روایت ابوخالد کابلی

روایت ابوخالد کابلی از امام محمد باقر(ع) به عنوان یکی از نصوص راهبردی در تبیین «نور الهی»، واجد مولفه هایی معرفتی درباره ارتباط سه گانه «تولی»، «طهارت» و «تسلیم» است. این پژوهش با رویکردی توصیفی _ تحلیلی و برپایه منابع کتابخانه ای، با تمرکز بر تحلیل ساختاری و معنایی عبارت پایانی این روایت، در پی کشف نسبت علی و مفهومی میان این سه مولفه بنیادین در منظومه ایمان شیعی است. پرسش اصلی مقاله آن است که ارتباط منطقی و ترتیب وجودی میان طهارت قلب، تولی به اهل بیت(ع) و تسلیم در برابر ایشان چگونه است؟ نتایج تحقیق حاکی از آن است که براساس قرائن سیاقی و شواهد روایی _ قرآنی، واژه «حتی» از میان معانی متعدد، در روایت مزبور به مفهوم «غایت» نزدیک تر است. بدین ترتیب، محبت و تولی نسبت به اهل بیت(ع) شرط حصول طهارت قلبی تلقی شده و طهارت قلبی نیز مقدمه ای برای تحقق مقام تسلیم و سلم در برابر ائمه(ع) است. براساس آیات و احادیث مرتبط، حب اهل بیت(ع) شرط قرب الهی و منشا تطهیر روح مومن دانسته شده است، به گونه­ای که طهارت حاصل شده از آن، بستر پذیرش حقیقی ولایت و تسلیم کامل در برابر اولیای الهی را فراهم می کند. این پژوهش با استناد به منابع روایی و تفسیری کوشیده است ارتباط میان مفاهیم مزبور را در منظومه اعتقادی شیعه تحلیل و بازخوانی نماید.

کلیدواژه ها:

ابوخالد کابلی ، تولی ، حب اهل بیت(ع) ، طهارت قلب ، تسلیم ، ولایت ، روایت شناسی