شناسایی عناصر سازنده نظارت بانکی در بازارهای مالی با کمک ابزارهای فراداده توصیفی و متن کاوی

هدف: ثبات بانکی در بازارهای مالی کشورهای بانک پایه، در تامین مالی اقتصاد، از چنان اهمیتی برخوردار است که می تواند به کارکرد صحیح بازارهای مالی بینجامد و یاری رسان بخش واقعی اقتصاد در نیل به توسعه اقتصادی شود. اگر فعالیت های نظام بانکی در جهت تخصیص بهینه منابع مالی در اقتصاد هدایت شود، توسعه مالی را به همراه خواهد داشت و به شکوفایی ظرفیت های اقتصادی کشور منجر خواهد شد. از طرف دیگر، نظام بانکی به دلیل ایفای نقش کیمیاگری در خلق پول و بر اساس ماهیت واسطه گری خود، با ریسک های متنوعی مواجه است. چنانچه این ریسک ها نادیده گرفته شود و مدیریت ریسک انجام نشود، پدیده هجوم بانکی اتفاق می افتد. در صورت سیستماتیک بودن ریسک ها و سرایت هراس بانکی به سایر بانک ها، بحران بانکی به وجود خواهد آمد که قابلیت دارد در توسعه اقتصادی کشور شکاف ایجاد کند و جامعه را با مشکلات متعدد مواجه سازد. ازاین رو و جهت سلامت بانکی، نهادهای ناظر که در اکثر کشورها بانک های مرکزی هستند، برای حفاظت از نظام مالی، وظیفه نظارت بانکی را برعهده دارند و با ابزار تنظیم گری بانکی، در جهت ثبات سازی بانکی تلاش می کنند. روش: این مطالعه از نظر هدف کاربردی است. نخست با بهره گیری از رویکرد پریزما و ابزار تجزیه وتحلیل کتاب سنجی و متن کاوی و با استفاده از نرم افزارهای Harzing’s Publish or Perishv۸، در بازه زمانی سال های ۱۹۷۵ تا ۲۰۲۳ و در سه دوره قبل از بحران مالی شرق آسیا (۱۹۷۵ تا ۱۹۹۷)، بین بحران شرق آسیا و بحران مالی جهانی (۱۹۹۸ تا ۲۰۰۷) و پس از بحران مالی جهانی (۲۰۰۸ تا ۲۰۲۳)، روی ۱۰۵۰ مقاله، به بررسی ادبیات نظام مند جامع و به روز پرداخته شد؛ سپس با کمک ابزار ابرواژه، ابزار ترمزبری و ابزارT-SNE از ابزارهای Voyant عناصر سازنده نظارت بانکی خوشه بندی شد. یافته ها: در پژوهش حاضر ۱۰۰ پیکره آماری بررسی شد؛ همچنین عملکرد انتشار اسناد در حوزه نظارت و تنظیم گری بانکی، براساس معیارهای انتشارات، استناد، انتشارات به همراه استناد، نسبت استناد میدانی، نسبت استناد نسبی در سه دوره ذکر شده در بالا، برای شش کلمه کلیدی ثبات مالی، بحران بانکی، سلامت بانکی، نظارت بانکی، تنظیم گری بانکی و کمیته نظارت بانکی بازل جست وجو شد؛ سپس با رویکرد متن کاوی، شش خوشه اصلی پایش بانک و سرمایه و ریسک، تنظیم گری / تنظیم گر بانکی، نظارت / ناظر بانکی، بحران بانکی، ثبات بانکی، بازار / بازار مالی شناسایی شد. نتیجه گیری: نقشه راهی که برای بررسی مفهوم نظارت بانکی طراحی شده، بر واژه های تخصصی مبتنی است که در متون علمی بیشترین تکرار را داشته است و به شفافیت در مسیر نظارت بانکی کمک می کند تا ضمن دوری از کم توجهی یا تساهل در نظارت که به بروز بحران بانکی منجر می شود، از سخت گیری های نظارتی که مانعی برای توسعه مالی است، اجتناب شود و نظارت موثر و کارآمد بر نظام بانکی شکل گیرد. نظارت بانکی از طریق پایش بانکی و با بررسی سرمایه بانک و ریسک های مترتب بر آن، از طریق مقررات گذاری و تنظیم گری نهاد ناظر، باعث ایجاد سلامت و ثبات بانکی در بازارهای مالی می شود و از بروز بحران بانکی در سه سطح نهاد مالی (سطح خرد)، بازار مالی (سطح کلان)، و بازارهای مالی بین الملل (سطح بین الملل) جلوگیری به عمل می آورد.

کلیدواژه ها:

بحران بانکی ، تنظیم گری بانکی ، ثبات بانکی ، کمیته نظارت بانکی بازل ، نظارت بانکی