واکاوی نتایج مشاوره شغلی برساخت گرا برای دانش آموزان متقاضی تغییر رشته: یک مطالعه کیفی

پژوهش حاضر با هدف واکاوی نتایج مشاوره شغلی برساخت گرا برای دانش آموزان متقاضی تغییر رشته انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی از نوع پدیدارشناسی تفسیری بود. جامعه پژوهش شامل دانش آموزان متقاضی تغییر رشته در شهر قزوین در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که از طریق نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. جهت گردآوری داده ها از مصاحبه برساخت گرایی مسیر شغلی استفاده شد که پس از مصاحبه با ۱۲ نفر اشباع داده ها صورت گرفت. داده ها با روش براون و کلارک (۲۰۰۶) تحلیل شدند. در جریان واکاوی مضامین مصاحبه داستان شغلی ۵ مضمون اصلی، ۱۶ مضمون فرعی و ۴۸ مفهوم اولیه کشف شد. مضامین اصلی و فرعی عبارتنداز: خودشناسی (کشف رغبت های نمایان شده و شفافیت خودپنداره)، خودبازنگری (روایت پذیری، خودزندگینامه نویسی و آگاهی از منابع روانی و اجتماعی)، تعمق بر آینده (چشم انداز و برنامه ریزی برای آینده، تعهد نسبت به آینده و خویشتن های محتمل)، بازسازی عاملیت (احساس توانمندی و کنترل، تمایل و گرایش به تغییر، خودکارآمدی نیابتی و انطباق پذیری) و تصمیم پذیری (محرکی برای اقدام، شناسایی شباهت چالش تصمیم گیری با چالش قهرمان، گرایش به اقدام و تطبیق راه حل خاطره سوم با مشکل مراجع). یافته ها نشانگر آن است که مشاوره برساخت گرا شامل داستان شغلی من، سنجش و بازخورد می تواند مسیر تصمیم گیری دانش آموزان متقاضی تغییر رشته را تسهیل کند؛ زیرا این فرایند از طریق افزایش خودشناسی، بازنگری در روایت زندگی، تقویت عاملیت و جهت دهی به آینده، به آنان کمک می کند درک روشن تر و منسجم تری از خود و مسیر شغلی مطلوبشان به دست آورند و تصمیم گیری شغلی را از حالت ابهام و تعلل به سمت انتخابی آگاهانه و هدفمند سوق دهند.

کلیدواژه ها:

برساخت گرایی شغلی ، دانش آموزان متقاضی تغییر رشته ، مصاحبه داستان شغلی من