مقدمه: پسماند مواد غذایی به یکی از چالش های اصلی پایداری در سطح جهانی تبدیل شده و پیامدهای شدید اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی به همراه دارد. تقریبا یک سوم کل مواد غذایی تولیدشده برای مصرف انسان، معادل ۱.۳ میلیارد تن، سالانه هدر می رود. با وجود رشد فناوری های دیجیتال، شواهد تلفیقی درباره اثربخشی و چالش های کاربرد
فناوری های نوظهور در مدیریت پسماند غذایی همچنان محدود است. این مطالعه با هدف بررسی نقش
فناوری های نوظهور در کاهش پسماند مواد غذایی و تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدها (SWOT) در چارچوب اقتصاد چرخشی انجام شد.روش: این
مرور دامنه ای بر اساس راهنمای PRISMA-ScR انجام شد. جستجوی نظام مند در پایگاه های PubMed، Scopus، ScienceDirect و Google Scholar با استفاده از کلیدواژه هایی نظیر «فناوری های نوظهور»، «پسماند مواد غذایی»، «اینترنت اشیا»، «هوش مصنوعی» و «پلتفرم های دیجیتال» در بازه زمانی سال های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۴ انجام گرفت. پس از غربالگری عناوین، چکیده ها و متن کامل، ۳۷ مطالعه واجد شرایط وارد تحلیل موضوعی شدند.یافته ها: تحلیل ۳۷ مطالعه منتخب، چهار حوزه فناورانه اصلی را آشکار ساخت: اینترنت اشیا و حسگرهای هوشمند، هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، بسته بندی هوشمند، و پلتفرم های اشتراک دیجیتال. بیشترین سهم مطالعات مربوط به پلتفرم های دیجیتال (۲۱٫۶٪) بود، در حالی که کمترین سهم به هوش مصنوعی و یادگیری ماشین (۸٫۱٪) اختصاص داشت. این فناوری ها تصمیم گیری مبتنی بر داده را تسهیل کرده و گذار به اقتصاد چرخشی را پشتیبانی می کنند.
تحلیل SWOT نشان داد که پایش هوشمند، بهینه سازی مصرف منابع و افزایش شفافیت زنجیره تامین از مهم ترین نقاط قوت این فناوری ها هستند، در حالی که هزینه های بالای پیاده سازی، محدودیت های زیرساختی، نگرانی های حریم خصوصی و پذیرش محدود مصرف کنندگان از چالش های اصلی محسوب می شوند.نتیجه گیری:
فناوری های نوظهور به تنهایی راهگشای معضل پسماند مواد غذایی نیستند، اما در تلفیق با سیاست های حمایتی، آموزش عمومی هدفمند و مشارکت آگاهانه مصرف کنندگان می توانند نقش موثری در توسعه سیستم های غذایی پایدار، شفاف و چرخشی ایفا کنند. با این حال، ناهمگونی مطالعات و تفاوت شاخص های ارزیابی از محدودیت های اصلی این مرور بود.