حقوق مالکیت داده های احساسی مشتری در نظام های بازاریابی مبتنی بر هوش مصنوعی: تحلیل مفهومی و چالش های حقوق سایبری

گسترش روزافزون فناوری های هوش مصنوعی عاطفی و رایانش عاطفی در نظام های بازاریابی، به گردآوری، پردازش و سودآوری تجاری از داده های احساسی مشتریان دامنه ای تازه بخشیده است.این داده ها که از تحلیل حالات چهره، لحن صدا، الگوهای رفتاری و نشانه های فیزیولوژیک به دست میآیند، اطلاعات عمیقا حساس و مرتبط با دنیای درونی انسان را افشا میسازند؛ با این حال، نظام های حقوقی موجود در حوزه حقوق سایبری و حفاظت از داده ها با چالش های بنیادینی در تعیین ماهیت حقوقی، مالکیت و قلمرو حفاظتی آنها روبه رو هستند.پژوهش حاضر با روش تفسیری-تحلیلی و با تکیه بر مطالعه اسنادی و تحلیل دکترینال قوانین، رویهها و ادبیات تخصصی، به واکاوی مفهومی مالکیت دادههای احساسی مشتری و چالشهای حقوق سایبری مرتبط با آن می پردازد.تحلیل نظاممند ادبیات و اسناد حقوقی پنج یافته محوری را آشکار میسازد: جایگاه خاکستاری داده های احساسی در نظام های طبقه بندی حقوقی، نارسایی ساختاری اصل رضایت آگاهانه، خطر تهاجمی دستکاری رفتاری مبتنی بر هوش مصنوعی، شکاف میان سرعت فناوری و سرعت پاسخ حقوقی، و نامتقارنی حقوقی میان مشتری و بنگاه.تحلیل تطبیقی سه رژیم حقوقی اروپا، آمریکا و چین، با تمرکز بر تحولات تقنینی سال های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، نشان می دهد که هیچ یک از این نظام ها پاسخی جامع به چالش مالکیت داده های احساسی ارائه نمی دهند.در پایان، چارچوبی چهارلایه ای برای حکمرانی داده های احساسی پیشنهاد می شود که توازنی میان نوآوری بازاریابی و کرامت، استقلال و حقوق بنیادین مشتریان برقرار سازد و بر ضرورت بازنگری در دسته بندی های حقوقی داده های حساس تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

داده های احساسی ، هوش مصنوعی عاطفی ، حقوق سایبری ، مالکیت داده ، حریم خصوصی ، حفاظت از داده