<span lang="FA">شناسایی ارزش های محیط زیستی نهفته در دانش تجربی جامعه با استفاده از شنیدن روایت شهر <span dir="LTR">)<span lang="FA">مطالعه موردی: چمن های همدان<span dir="LTR">(

فراموشی یا نادیده گرفتن ارزش های محیط زیستی محلی در طرح های توسعه شهری از ریشه های اصلی کاهش کیفیت محیط زیست شهرها محسوب می شود. با گسترش شهرنشینی و تغییرات اساسی در کاربری زمین، بسیاری از فضاهای جمعی سنتی در شهرهای ایران، از جمله چمن های سنتی همدان، از بین رفته یا کارکردهای پیشین آنها کم رنگ شده است. چمن ها به عنوان فضاهایی زیست فرهنگی، پیونددهنده کوچه ها و محلات بودند که نقشی اساسی در شکل گیری همبستگی اجتماعی و هویت محلی ایفا می کردند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ارزش های محیط زیستی و اجتماعی نهفته در چمن ها و بررسی امکان بازآفرینی آنها در ساختار فضایی شهر همدان انجام شده است. برای این منظور از رویکردهای داستان گویی و روایت محور برای دستیابی به تجربیات جامعه محلی استفاده شده است. بر این اساس با استفاده از فن گلوله برفی، ۱۵ مصاحبه نیمه ساختاریافته با افراد آشنا با فرهنگ محلی انجام شد، داستان های ایشان شنیده شد، ارزش ها وکارکردهای متناظر اجتماعی، اقتصادی، محیط زیستی و درمانی چمن ها استخراج و تحلیل شد. نتایج نشان می دهد که چمن ها، فراتر از فضاهای سبز صرف، واجد ارزش های متعددی هستند که می توانند در قالب سیاست های بازآفرینی شهری، به تحقق توسعه پایدار کمک کنند. همچنین مشخص شد که روش های نرم برنامه ریزی از جمله داستان گویی به عنوان ابزاری از برنامه ریزی ارتباطی برای شناسایی وکاربرد دانش های محلی و تقویت مشارکت های مردمی بسیار کارآمد است. پیشنهادهای پژوهش شامل احیای اقتصادی محلات از طریق بازارچه های محلی، احیای فرهنگی از طریق آیین های سنتی، و حفاظت حقوقی از طریق ثبت ملی این فضاها می شود. روش ها و رویکردهای این تحقیق می تواند به عنوان الگویی برای پایداری فرهنگی- محیط زیستی در دیگر شهرهای تاریخی ایران نیز به کار رود.

کلیدواژه ها:

روایت محور ، برنامه ریزی ارتباطی ، دانش بومی ، چمن محله ها ، ارزش های محیط زیستی