<span lang="FA">ارزیابی اثرات محیط زیستی عدم خودکفایی منطقه های شهری یزد با رویکرد پویایی سیستم

فرایند پر شتاب توسعه شهری، که اغلب با کنترل ضعیف کاربری ها همراه است، از یک سو باعث گسترش پراکنده، کم تراکم و ناکارامد شهری می شود، از سوی دیگر، پیامدهای محیط زیستی فراوانی به دنبال دارد. از این رو، لازم است برای دستیابی به پایداری شهرها، ارتقاء خودکفایی محله های شهری از اولویت های اصلی در بسط راهبردهای توسعه شهری باشد. پژوهش حاضر در شهر یزد انجام شده است. با توجه به روند توسعه پرشتابی که طی دو دهه اخیر در این شهر اتفاق افتاده، خودکفایی محله ها، کاهش یافته است. در نتیجه نیاز به توسعه دسترسی ها برای جابه جایی شهروندان، در حال افزایش است. در این مطالعه از رویکرد پویایی سیستم برای ارزیابی و درک ارتباط عدم خودکفایی شهری و پیامدهای محیط زیستی آن در شهر یزد، استفاده شد. مدل پویایی سیستم، در سه مرحله اصلی شامل مدل سازی مفهومی، ترسیم نمودار جریان و توسعه مدل سیستم دینامیکی در نرم افزار ونسیم، بسط داده شد. بر اساس مدل سازی مفهومی در این تحقیق رابطه بین توسعه شهری و کاهش خودکفایی محله ها و نیز کاهش کیفیت محیط زیست شهری بررسی شد. همچنین نتایج مدل سیستم دینامیکی، نشان داد که با ادامه وضع موجود، عدم خودکفایی محله های شهری و ناپایداری محیط زیست، تا سال ۲۰۴۰، افزایش پیدا می کند. همچنین نتایج سناریونویسی نشان می دهد که اگر خودکفایی مناطق شهری، ۳۰ درصد افزایش یابد، با فرض ثابت ماندن اندازه شهر تا سال ۲۰۴۰، تعداد خودروها، ۱۰ درصد و آلودگی هوا ۵ درصد کاهش می یابد. و در صورتی که تعداد خودروهای فعال در شهر یزد ۲۰ درصد افزایش پیدا کند، تا سال ۲۰۴۰ آلودگی هوا ۳۰ درصد و ناپایداری شهری ۵ درصد افزایش می یابد. در نتیجه، ثابت نگه داشتن اندازه شهر، توجه به ارتقاء خودکفایی با هدف ایجاد هسته های شهری کارامد و توجه به توسعه متوازن کاربری های شهری در سطح مناطق، از جمله راهبردهایی هستند که وابستگی به خودروهای شخصی، نیاز به سفرهای درون شهری و آلودگی هوا را کاهش می دهند.

کلیدواژه ها:

توسعه شهری ، رویکرد پویایی سیستم ، خودکفایی شهری ، سناریونویسی ، شهر یزد