تحلیل کیفیت اثرگذاری جرم انگاری افراطی بر افزایش قانون گریزی؛ با تاکید بر نظام حقوقی ایران

جرم انگاری افراطی که به جرم انگاری رفتارهایی اطلاق می شود که ارتکابشان اصولا باید به لحاظ کیفری مجاز باشد، پدیده ای است که اعتماد عمومی به نظام عدالت کیفری را تضعیف و قانون گریزی را افزایش می دهد. این پژوهش که از نوع بنیادی نظری و به لحاظ توصیفی است، در پی تحلیل این موضوع است که دلایل افزایش قانون گریزی در وضعیت جرم انگاری افراطی چیست. یافته ها نشان می دهند که مهم ترین دلایل عبارتند از نخست، دخالت نابه جا در حریم خصوصی شهروندان و ایجاد محدودیت در آزادی های مشروع که مقاومت در برابر اطاعت از قانون را در پی دارد؛ دوم، جرم زا بودن مجازات های افراطی به دلیل فقدان بازدارندگی که انگیزه ارتکاب جرم را تقویت می کند؛ سوم، اشباع ظرفیت نظام عدالت کیفری که توانایی آن را برای مقابله با جرائم شدید و خطرناک کاهش می دهد؛ چهارم، حمایت کیفری افراطی از ارزش ها که موجب تبدیل برخی ارزش ها به ضد ارزش و حساسیت زدایی جامعه می شود و پنجم، تظاهر به قانون گرایی که ناشی از کاهش اقتدار اخلاقی قانون است. در نتیجه، جرم انگاری افراطی با تضعیف مشروعیت قانون کیفری در نزد مردم و ایجاد بسترهای متعدد برای مقاومت در برابر آن، نه تنها قانون گریزی را به امری عادی تبدیل می کند، بلکه پایه های نظم عمومی و کارآمدی نظام عدالت کیفری را به مخاطره می اندازد.

کلیدواژه ها:

جرم انگاری افراطی ، قانون گریزی ، اطاعت از قانون ، ارزش های کیفری ، اقتدار اخلاقی قانون