ضرورت شناسایی و تضمین نسل چهارم حقوق بشر؛ با تاکید بر ظرفیتها و عملکرد سازمان همکاری اسلامی

تحولات سریع فناوری های نوین در حوزه هایی چون هوش مصنوعی، کلان داده، زیست فناوری و فضای سایبر، موجب شکل گیری بعد جدیدی از مطالبات بشری شده است که در چارچوب «نسل چهارم حقوق بشر» بازتاب می یابد. این دسته از حقوق، که متضمن مفاهیمی نظیر حق بر حریم خصوصی دیجیتال، امنیت اطلاعات، دسترسی برابر به فناوری، عدالت زیستی، و حقوق بین نسلی است، اکنون در زمره ی مهم ترین چالش ها و ضرورت های نظم حقوقی بین المللی قرار دارد. با این حال، حقوق بین الملل بشر هنوز فاقد سازکارهای نهادینه برای شناسایی، تضمین و اجرای موثر این دسته از حقوق است.مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی-نهادی، به بررسی ضرورت شناسایی و تضمین نسل چهارم حقوق بشر در عصر حاضر می پردازد و در این راستا، ظرفیت ها و عملکردهای سازمان همکاری اسلامی را به مثابه یک نهاد منطقه ای با پشتوانه ارزشی مستقل و ساختار حقوقی خاص، مورد ارزیابی قرار می دهد. تمرکز اصلی پژوهش بر ارزیابی ساختارها، اسناد و کارویژه های کمیسیون دائمی حقوق بشر این سازمان در قبال چالش ها و مطالبات ناشی از تحولات فناورانه است. یافته های مقاله نشان می دهد که اگرچه سازمان همکاری اسلامی در حوزه های سنتی حقوق بشر فعال بوده، اما تاکنون فاقد رویکردی نظام مند نسبت به نسل چهارم حقوق بوده است. بر این اساس، مقاله پیشنهادهایی جهت تقویت نقش این سازمان در فرآیند شناسایی، هنجارسازی و تضمین حقوق بشر نسل چهارم در سطح منطقه ای و بین المللی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

نسل چهارم حقوق بشر ، سازمان همکاری اسلامی ، کمیسیون مستقل دائمی حقوق بشر ، تحول فناورانه