عقلانیت زنانه در قرآن و نقش آن در تربیت دینی خانواده: تحلیلی مضمون محور

پژوهش حاضر باهدف تحلیل ابعاد گوناگون «عقلانیت زنانه» و تبیین نقش و کارکردهای آن در نظام تربیت دینی خانواده از منظر قرآن کریم انجام شد. در این تحقیق با بهره گیری از روش تحلیل مضمون کیفی و رویکرد استقرایی، مولفه های عقلانیت زنانه از دل آیات قرآن استخراج و طبقه بندی گردید. یافته ها نشان داد که عقلانیت زنانه در قرآن صرفا ناظر به توان شناختی نیست، بلکه در پیوندی چندبعدی با ساحت های معنوی، اخلاقی، عاطفی، زیستی و الگوسازانه قرار دارد و نقشی کلیدی در هدایت نسل، انسجام روانی خانواده و انتقال ارزش های دینی ایفا می نماید. شواهد قرآنی درباره شخصیت هایی چون حضرت مریم (س)، آسیه همسر فرعون، مادر حضرت موسی (ع) و ملکه سبا بیانگر آن است که عقلانیت زنانه، تلفیقی از ایمان، تدبیر، مدیریت عاطفی و قدرت الگوسازی تربیتی است. دستاورد اصلی پژوهش، ارائه الگویی مفهومی از عقلانیت زنانه در بستر خانواده دینی است؛ الگویی که مبنای سیاست گذاری های تربیتی، اصلاح برنامه های آموزشی و بازاندیشی جایگاه زن در نظام خانواده اسلامی قرار گرفت.

کلیدواژه ها:

عقلانیت زنانه ، قرآن ، تربیت دینی ، خانواده ، تحلیل مضمون