کاربست روش دعا توسط امامان شیعه(ع) در تعلیم اصول اعتقادی

از با ارزش ترین میراث ائمه معصومین (ع) ادعیه زاکیه ایشان(ع) می باشد. هدف پژوهش حاضر بیان این مهم است که دعا تنها یک روش تقرب به خداوند و راز و نیاز با او نیست، بلکه امامان شیعه(ع)، به خصوص در دوران افزایش کنترل های حکومتی و محدودیت آموزش مستقیم و برگزاری جلسات درس، توانستند با هوشمندی، مباحث مورد نظر جهت تعلیم را از این طریق به فراگیران خود منتقل کنند. با تاملی در مضامین ادعیه رسیده از امامان شیعه (ع) درمیابیم که آموزش اصول اعتقادی، با توجه به نیاز جامعه و به خصوص ظهور انحرافات اعتقادی و بدعت هایی که پس از رحلت رسول خدا (ص) بر جهان اسلام سیطره یافت، در اولویت ایشان(ع) قرار داشت. پنج اصل اعتقادی امامیه، یعنی توحید، نبوت، امامت، عدل الهی و معاد از طریق دعا تعلیم داده شده است. به عنوان نمونه، ایشان(ع) با توانمندی آموزشی خود توانستند ابعاد مختلف مسئله توحید را که از سوی گروه های مختلف مشبهی و زنادقه مورد تهدید قرار گرفته بود در ادعیه گنجانده و مباحث توحید ذاتی، صفاتی، افعالی و عملی را از این طریق تعلیم دهند. در اصل امامت، که از سوی فرق مختلف اسلامی مورد هجمه واقع شده بود، به منظور اینکه به متربیان خود بیاموزند امامت روشی انتخابی نیست بلکه انتصابی الهی محسوب می شود، در ادعیه به مواردی همچون انتصاب الهی امام، عصمت امام، علم و مرجعیت امام ورود کردند. در زمینه تعلیم دیگر اصول نیز طریق دعا توانست عملکردی موفق داشته باشد. این امر نشان از اهمیت ادعیه و نقش آن در آموزش دارد.

کلیدواژه ها:

تعلیم غیرمستقیم ، اصول اعتقادی ، امامان شیعه(ع) ، تقیه ، دعا