مطالعه جامعه شناختی نقش آیین های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی (آذری و لر) بر امنیت اجتماعی

عزاداری ماه محرم اقوام آذری و لر دارای ویژگی های مشترکی است که به لحاظ جامعه شناختی دارای کارکردهای متعددی بوده که این کارکردها بر بسیاری از حوزه های اجتماعی ازجمله بر امنیت اجتماعی می تواند تاثیرگذار باشند؛ بنابراین در این پژوهش به مطالعه جامعه شناختی نقش آیین های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی (آذری و لر) بر امنیت اجتماعی پرداخته شد. این تحقیق از نوع آمیخته (اسنادی- کمی) بوده و در بخش کمی از روش تحقیق پیمایشی و در بخش اسنادی از روش کتابخانه ای استفاده گردیده است. اطلاعات موردنیاز با استفاده از پرسش نامه محقق ساخته از تعداد ۳۸۴ نفر از شرکت کنندگان در مراسم های عزاداری دو قوم لر و آذری به روش نمونه گیری تصادفی ساده و اسناد و مدارک دست اول گردآوری گردیده و با بهره گیری از کدگذاری و مقوله بندی اسناد و مدارک و استفاده از آماره های توصیفی و استنباطی در بخش کمی با کمک نرم افزار SPSS۲۳ نسبت به تجزیه وتحلیل آن ها اقدام شده است. براساس یافته های پژوهش آیین های عزاداری محرم با ایجاد انسجام اجتماعی و تقویت هویت جمعی، تاثیر چندبعدی بر امنیت اجتماعی دارد. از سویی، این مناسک با کاهش تنش های قومی و افزایش نظارت مردمی، امنیت جانی را از طریق کنترل غیررسمی رفتارها بهبود می بخشند. از سوی دیگر، با ایجاد حمایت روانی و تخلیه هیجانی در قالب سوگواری مشترک، به امنیت روانی جامعه کمک می کنند و تاب آوری افراد را در برابر بحران ها افزایش می دهند. همچنین نتایج نشان می دهد که آیین های عزاداری ماه محرم دارای کارکردهای اجتماعی-فرهنگی، روانی، عاطفی، سیاسی و هنری بوده و میزان همبستگی آیین های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی با امنیت روانی (۴۱۲/۰ = R)، میزان همبستگی با امنیت مالی (۳۰۹/۰ = R) و میزان همبستگی با امنیت جانی (۳۸۹/۰ = R) است و آیین های عزاداری ماه محرم اقوام ایرانی (آذری و لر) با ضریب همبستگی (۳۷۱/۰ = R) دارای رابطه متوسط و مستقیمی با امنیت اجتماعی بوده و ۷/۱۳% از تغییرات امنیت اجتماعی را تبیین و بر آن تاثیرگذار است.

کلیدواژه ها:

آیین عزاداری ، قوم آذری ، قوم لر ، امنیت اجتماعی