چهارچوب آسیب پذیری سایبر شناختی

روندهای امنیتی کلان نشان می دهد که ماهیت جنگ ها طی سال ها و دهه های آینده تغییرات عمده ای را به خود خواهد دید. ناتو طی سال ۲۰۲۰ پنج حوزه جنگی را برای اعضای این ائتلاف نظامی تعیین نمود و اخیرا حوزه جدیدی نیز به این حوزه ها اضافه شده که «جنگ شناختی» نام دارد. از طرفی با پیشرفت صنایع تسلیحاتی و پرهزینه شدن رویارویی نظامی برای کشورهای مختلف، علایق کشورها به استفاده از حملات سایبری و عملیات تاثیرگذاری اجتماعی و جنگ شناختی، افزایش یافت. پژوهش حاضر ازنظر هدف، از نوع کاربردی- توسعه ای، ازنظر ماهیت، از نوع توصیفی- مروری و ازنظر نوع داده ها، تحقیق آمیخته (کمی- کیفی) است. با استفاده از روش تحلیل مضمون، چهارچوب آسیب پذیری سایبر شناختی ارائه گردیده است. به منظور بررسی اعتبار چهارچوب ارائه شده در قدم اول ابتدا به بررسی مضامین تحلیل شده پرداخته و پس از اصلاحات لازم از روش بازخورد خبرگان استفاده شد. نتایج و چهارچوب اولیه درمجموع به ۱۶ نفر از خبرگان و اساتید این حوزه ارائه گردید. جهت بررسی پایایی پرسش نامه با استفاده از نرم افزار SPSS آلفای کرونباخ محاسبه گردید که عدد ۸۴۲/۰ بیانگر پایایی مناسب پرسش نامه مذکور است. همچنین با توجه به استفاده از طیف لیکرت برای پاسخ سوالات و تبدیل آن به امتیاز کمی، نتیجه و میانگین امتیاز پاسخ خبرگان به بخش سوالات عمومی عدد ۱۴/۴ از ۵ بوده است که حاکی از اعتبار مناسب چهارچوب ارائه شده است. چهارچوب نهایی ارائه شده در حوزه آسیب پذیری سایبر شناختی شامل ۷ بعد اصلی و ۴۳ مولفه است که به ۲ صورت خورشیدی و لایه ای در انتهای پژوهش ارائه گردیده است.

کلیدواژه ها:

جنگ شناختی ، دفاع سایبری ، آسیب پذیری سایبر شناختی ، جنگ ترکیبی (هیبریدی)