مقایسه اثربخشی ذهن آگاهی و طرحواره درمانی بر بازسازی شناختی و بهبود سازگاری عاطفی در زوجین در آستانه طلاق

زمینه و هدف: با توجه به افزایش نرخ طلاق و پیامدهای نامطلوب آن بر سلامت روان، شناسایی درمان های موثر برای زوجین در آستانه طلاق از اهمیت بالایی برخوردار است. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی دو مداخله ذهن آگاهی و طرحواره درمانی بر بازسازی شناختی و سازگاری عاطفی در این زوجین انجام شد.روش: پژوهش حاضر به روش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل انجام گرفت. جامعه آماری شامل ۴۵ زوج (۹۰ نفر) مراجعه کننده به مراکز مشاوره خانواده بود که به صورت تصادفی در سه گروه ذهن آگاهی (۱۵ زوج)، طرحواره درمانی (۱۵ زوج) و کنترل (۱۵ زوج) قرار گرفتند. مداخلات در قالب ۱۰ جلسه گروهی ۹۰ دقیقه ای اجرا شد. داده ها با استفاده از پرسشنامه های معتبر سنجش بازسازی شناختی و سازگاری عاطفی جمع آوری و با روش تحلیل کوواریانس و آزمون های تعقیبی تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد هر دو مداخله در مقایسه با گروه کنترل، منجر به بهبود معنادار در متغیرهای بازسازی شناختی و سازگاری عاطفی شدند (۰۵/۰>p). در حوزه بازسازی شناختی، طرحواره درمانی با اندازه اثر زیاد، برتری نسبی نسبت به ذهن آگاهی با اندازه اثر متوسط تا زیاد داشت. در حوزه سازگاری عاطفی نیز، اگرچه هر دو روش موثر بودند، اما طرحواره درمانی بهبود بیشتری را در ابعاد مرتبط با طرحواره های هیجانی نشان داد. این اثرات در پیگیری ۴ هفته ای پایدار باقی ماند.نتیجه گیری: یافته ها حاکی از آن است که هر دو مداخله از مسیرهای متفاوتی بر بهبود کارکردهای شناختی و عاطفی زوجین موثرند. با این حال، طرحواره درمانی ممکن است به ویژه در تنظیم هیجانات این زوجین مزیت بالینی بیشتری داشته باشد. نتایج، گامی در جهت تدوین پروتکل های تلفیقی برای زوج های بحران دیده است و بر نیاز به مطالعات آتی با نمونه های بزرگتر و دوره های پیگیری طولانی تر تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، طرحواره درمانی ، بازسازی شناختی ، سازگاری عاطفی ، زوجین در آستانه طلاق