امکان سنجی استفاده از مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات در شرکت ملی گاز ایران

شدت ­یافتن تحریم­های بین المللی در سالهای اخیر اهمیت استفاده از منابع داخلی در صنعت نفت و گاز را دو چندان کرده است. در این راستا طراحی سازوکارهایی جهت افزایش سرعت نقدشوندگی مطالبات و استفاده از روش­های تامین مالی مبتنی بر مطالبات از جمله گزینه­های پیش­رو جهت به جریان انداختن منابع مالی داخلی هستند و استفاده از آن به عنوان منبع تامین مالی شرکت­ها طی سال­های اخیر در کشورهای درحال توسعه از رشدی قابل­ توجه برخوردار بوده است. طی سال های گذشته میزان قابل توجه مطالبات شرکت ملی گاز ایران از فروش گاز طبیعی به گروه مشترکین مختلف، موجب خواب نقدینگی و کاهش سرمایه در گردش این صنعت شده است. بررسی و تجزیه و تحلیل میزان و دوره زمانی مطالبات معوق شرکت ملی گاز ایران حاکی از ظرفیت بالقوه در استفاده از تامین مالی مبتنی بر مطالبات است. هدف این پژوهش امکان سنجی استفاده از مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات شرکت ملی گاز ایران با بهره گیری از ظرفیت معاملاتی بازار سرمایه می باشد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی بوده و به لحاظ روش شناسی در بخش امکان سنجی فقهی و حقوقی از یک چارچوب تحلیل توصیفی مبتنی بر متون فقهی و حقوقی و در بخش امکان سنجی عملیاتی (فنی)، برای بررسی مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات از تحلیل پیمایشی با نظرخواهی از ۶۰ نفر از خبرگان حوزه تامین مالی بازار سرمایه و فعال در صنعت استفاده می کند. نتایج به دست آمده نشان می دهد، مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات با اتکا به اوراق بهادارسازی مطالبات شرکت ملی گاز ایران از منظر ابعاد فقهی و قانونی با مشکل مواجه نمی باشد. همچنین از منظر عملیاتی، نتایج حاصل از پیمایش نظرات خبرگان نیز نشان می دهد مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات در چهار بعد مشتمل بر  نیاز شرکت ملی گاز ایران و سرمایه گذاران، معیارهای اقتصادی، معیارهای مدیریت ریسک و معیار مقررات، دستورالعمل ها و رویه های حسابداری دارای اعتبار و دوام می باشد. بر مبنای نتایج به دست آمده، امکان استفاده از مدل تامین مالی مبتنی بر مطالبات در شرکت ملی گاز ایران وجود دارد و این مدل برای تامین مالی با اتکا به ظرفیت مطالبات معوق شرکت ملی گاز ایران در بستر بازار سرمایه قابل استفاده است که در این خصوص چندین پیشنهاد اجرایی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

Receivables-Based Financing ، Securitization ، Capital Market ، Shariah Feasibility Assessment ، National Iranian Gas Company ، تامین مالی مبتنی بر مطالبات ، اوراق بهادارسازی ، بازار سرمایه ، امکان سنجی فقهی ، شرکت ملی گاز ایران.