فرا تحلیل کیفی مطالعات هوش مصنوعی در آموزش دانش آموزان با نیاز ویژه

هدف پژوهش حاضر، فراتحلیل کیفی مطالعات انجام شده پیرامون نقش هوش مصنوعی در آموزش دانش آموزان با نیازهای ویژه است. در این راستا، ۱۸ مقاله علمی پژوهشی منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ با روش فراتحلیل کیفی بررسی و با استفاده از چک لیست CASP، ازنظر کیفیت علمی ارزیابی شدند. تحلیل در دو بعد شکلی و محتوایی صورت گرفت. در بعد شکلی، ویژگی های مقالات ازجمله نوع روش پژوهش، سال انتشار، نوع اختلال موردمطالعه، حجم نمونه، مرتبه علمی و رشته تخصصی نویسندگان بررسی شد. نتایج نشان داد بیشترین پژوهش ها در سال های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۳ انجام شده اند، بیشتر از روش های کمی بهره گرفته اند، و تمرکز اصلی آن ها بر اختلالاتی چون اوتیسم و اختلال خواندن بوده است. در بعد محتوایی، یافته ها نشان داد که کاربردهای هوش مصنوعی عمدتا در سه حوزه اصلی تعریف می شوند: ۱) تشخیص، غربالگری و درمان اختلالات یادگیری، ۲) حمایت از نیازهای عاطفی و رفتاری، و ۳) تقویت مهارت ها و بهبود عملکرد تحصیلی. همچنین سه پیامد مهم استفاده از هوش مصنوعی در آموزش دانش آموزان با نیازهای ویژه شامل ۱) بهبود یادگیری و شخصی سازی آموزش، ۲) افزایش کارایی معلمان، و ۳) ارتقای عدالت آموزشی شناسایی شد. باوجوداین، چالش هایی نظیر کمبود داده، هزینه های بالا، و ملاحظات اخلاقی در کاربرد هوش مصنوعی همچنان مطرح است. یافته های این پژوهش می تواند راهنمایی برای سیاست گذاران آموزشی در جهت توسعه راهکارهای فناورانه و فراگیر باشد.

کلیدواژه ها:

فناوری در آموزش ویژه ، هوش مصنوعی ، فراتحلیل کیفی ، دانش آموزان با نیازهای ویژه