بررسی شناختی کاربرد هوش مصنوعی در دیپلماسی و مذاکرات بین المللی: تحلیل راهبردی با رویکرد نظریه سیستم های پیچیده

هوش مصنوعی به عنوان یکی از فناوری های تحول آفرین قرن بیست ویک، با توانایی تحلیل کلان داده ها، پیش بینی روندها و ارائه ی توصیه های مبتنی بر شواهد، نقشی فزاینده در بهبود کیفیت و کارآمدی مذاکرات سیاسی بین المللی ایفا می کند. پرسش اصلی این پژوهش آن است که به کارگیری هوش مصنوعی چگونه به ارتقای اثربخشی مذاکرات سیاسی بین المللی انجامیده و چه فرصت ها و چالش هایی در این مسیر وجود دارد. فرضیه ی پژوهش بیان می دارد که هوش مصنوعی از طریق تحلیل داده های گسترده و شبیه سازی سناریوهای تصمیم گیری، توان چانه زنی و دقت تصمیم سازی را افزایش می دهد، اما در عین حال با چالش هایی چون سوگیری الگوریتمی، تهدیدات امنیت سایبری و مسائل شفافیت مواجه است. پژوهش حاضر با رویکردی بین رشته ای و مبتنی بر نظریه ی سیستم های پیچیده انجام شده است؛ نظریه ای که فرآیند مذاکره را به مثابه سامانه ای پویا و چندعاملی در نظر می گیرد. روش پژوهش، تحلیل محتوای اسنادی منابع معتبر (۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵) است که نتایج آن با بهره گیری از تحلیل SWOT برای شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدها و نیز با رویکرد سناریونویسی آینده پژوهانه تفسیر و تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند پیش بینی پذیری رفتار بازیگران، انسجام تصمیم گیری و سرعت واکنش در مذاکرات را افزایش دهد؛ در مقابل، وابستگی فناورانه، ضعف در چارچوب های حقوقی و خطر بازتولید سوگیری های داده ای از مهم ترین تهدیدهای آن به شمار می آید. بر پایه ی تحلیل های انجام شده، استفاده ی مسئولانه و اخلاق محور از هوش مصنوعی، همراه با تدوین نهادهای نظارتی و استانداردهای بین المللی، می تواند ریسک ها را کاهش و مزایا را حداکثر سازد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، سوگیری الگوریتمی ، امنیت سایبری ، دیپلماسی هوشمند ، مذاکرات سیاسی