جنگ شناختی و تاثیر آن بر انسجام و امنیت ملی: تحلیل چالش ها و راهکارها

جنگ شناختی، به عنوان شکلی نوین از تهدید در عصر اطلاعات، مبانی غیرفیزیکی امنیت ملی را با هدف تغییر ادراکات، باورها و رفتارهای جمعی نشانه رفته است. این پژوهش با هدف واکاوی سازوکارهای تاثیرگذاری جنگ شناختی بر انسجام ملی و تبیین پیامدهای آن بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. روش تحقیق از نوع کیفی و با اتکا به منابع کتابخانه ای و اسنادی (اسناد مکتوب و دیجیتال) انجام شده است. رویکرد حاکم بر تحقیق، تحلیل محتوای کیفی برای استخراج و تبیین مولفه های کلیدی جنگ شناختی، راهبردهای عملیاتی آن و اثرات آن بر نهادهای اجتماعی و حاکمیتی است. یافته ها نشان می دهد جنگ شناختی با ابزارهایی مانند شایعه پراکنی، تحریف هویت و تاریخ و قطبی سازی اجتماعی، مولفه های بنیادین انسجام ملی از جمله اعتماد، همبستگی و هویت جمعی را مستقیما تضعیف می کند. این تضعیف، به نوبه خود امنیت ملی را در ابعاد سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به شدت آسیب پذیر ساخته و منجر به بی ثباتی، هویت زدایی و کاهش سرمایه اجتماعی می شود. در پایان، راهکارهای مقابله ای شامل توسعه سواد رسانه ای و شناختی، جهاد تبیین، تقویت نهادهای حاکمیتی و مرزبندی هوشمند فضای مجازی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

جنگ شناختی ، انسجام ملی ، همبستگی اجتماعی ، امنیت ملی