تحلیل حقوقی و تطبیقی تبصره ماده ۷۷ قانون تامین اجتماعی ایران: چالش ها، پیامدها و ارائه الگوی اصلاحی پایدار

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی ریشه های ساختاری انحرافات دستمزدی در پایان خدمت و ارائه الگوی اصلاحی پایدار بر مبنای تجارب بین المللی (فرانسه، آلمان، سوئد و ترکیه) تدوین شده است تا مدل جایگزینی برای بهبود توازن اکچوئری و عدالت بیمه ای ارائه دهد.روش: این مطالعه کیفی با رویکرد توصیفی-تحلیلی انجام شده است. داده ها از طریق مطالعات کتابخانه ای، تحلیل آرای قضایی و گزارش های رسمی (تا سال ۱۴۰۳) گردآوری و با استفاده از روش «تحلیل محتوای کیفی» و «تحلیل تطبیقی متقاطع» بر مبنای استراتژی سیستم های بیشترین تفاوت (MDSD) واکاوی شده اند.یافته ها: نتایج نشان می دهد که مبنای دو ساله برای محاسبه مستمری، با ایجاد انحراف در ساختار انگیزشی، منجر به «کژمنشی» و افزایش های صوری دستمزد شده است. این نقص ساختاری، با برهم زدن تناسب میان مشارکت و مزایا، در تشدید ناترازی منابع و مصارف صندوق نقش داشته است. یافته های تطبیقی موید ضرورت گذار به میانگین گیری بلندمدت و استقرار نظارت هوشمند برای بازگرداندن توازن به نظام بازنشستگی است.نتیجه گیری: پژوهش حاضر یک بسته اصلاحی چندبعدی مبتنی بر اصلاحات پارامتریک، نهادی و فناورانه پیشنهاد می کند که برخلاف اصلاحات پارامتریک صرف، بر ترکیب تغییر دوره محاسبه با اصلاحات نهادی و فناوری محور تاکید دارد. جایگزینی مدل فعلی با الگوی مشارکت محور (مانند سیستم امتیازی یا حساب های فرضی)، ضمن تقویت پایداری بین نسلی، عدالت توزیعی را در نظام تامین اجتماعی ایران تضمین می نماید.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: تامین اجتماعی ، تبصره ماده ۷۷ ، ناترازی اکچوئری ، عدالت بیمه ای ، تحلیل تطبیقی