تحلیل پایداری تورم و عدم قطعیت در بازار محصولات چوبی ایران: رویکرد انباشتگی کسری در حضور شکست های ساختاری

محصولات چوبی به عنوان کالاهای استراتژیک حاصل از منابع تجدیدپذیر، نقشی حیاتی در توسعه پایدار و ترسیب کربن ایفا می کنند. با این حال، بازار چوب ایران در سال های اخیر با نوسانات قیمتی شدیدی روبه رو بوده است که می تواند پایداری اکوسیستم های جنگلی را به مخاطره اندازد. هدف اصلی این پژوهش، برآورد درجه انباشتگی کسری (d) در تورم شاخص قیمت تولیدکننده بخش چوب و فرآورده های چوبی ایران و همچنین ارزیابی عدم قطعیت در این بازار است. نوآوری پژوهش حاضر در به کارگیری رویکرد انباشتگی کسری و تقریب فوریه است که اجازه می دهد پایداری ذاتی متغیرها از «حافظه کاذب» ناشی از شکست های ساختاری تفکیک شود. داده های مورد استفاده شامل شاخص قیمت فصلی بخش چوب از بهار ۱۳۸۴ تا تابستان ۱۴۰۴ است که از مرکز آمار ایران گردآوری شده است. در مرحله نخست، سری زمانی عدم قطعیت استخراج گردید. در مرحله بعد، ضریب انباشتگی کسری (d) برای هر دو متغیر تورم و عدم قطعیت برآورد شد. یافته های پژوهش نشان داد که تورم بخش چوب با مقدار ضریب انباشتگی ۰/۴۸۶، فرآیندی مانا اما دارای حافظه بلندمدت است؛ به این معنا که تکانه های قیمتی در این بازار ماهیتی گذرا دارند، اما سرعت بازگشت آن ها به میانگین بسیار کند است. عدم قطعیت بازار نیز با ضریب انباشتگی ۰/۳۴۶ دارای حافظه بلندمدت است که نشان می دهد نااطمینانی در این بازار نیز ماندگار بوده و اثرات تکانه های وارده به سرعت محو نمی شوند. معنی داری ضرایب فوریه در مدل ها، تاثیر قطعی وقایعی نظیر طرح تنفس جنگل و نوسانات ارزی را به عنوان شکست های ساختاری بر پایداری قیمت ها تایید کرد. بر اساس یافته های پژوهش، ماندگاری بالای تورم در این صنعت می تواند با کاهش افق برنامه ریزی تولیدکنندگان، انگیزه برای برداشت های غیرمجاز و فشار بر رویشگاه های طبیعی را افزایش دهد. ماندگاری بالای تورم، افق برنامه ریزی تولیدکنندگان را کاهش داده و انگیزه برداشت غیرمجاز را تشدید می کند؛ لذا ضروری است سیاست های تثبیت کننده انتظارات تورمی در اولویت قرار گیرند

کلیدواژه ها:

انباشتگی کسری ، پایداری تورم ، حافظه بلندمدت ، شکست ساختاری ، محصولات چوبی