<span lang="FA">امکان سنجی روش های تامین مالی پروژه های بخش پایین دست صنایع <span lang="FA">نفت و گاز

توسعه صنایع پایین دست نفت و گاز جهت تکمیل زنجیره ارزش، جلوگیری از خام فروشی و ایجاد اشتغال پایدار، از ضرورت های اقتصادی کشور است. با این حال، تنگناهای بودجه ای دولت، کاهش درآمدهای نفتی و محدودیت های ناشی از تحریم های بین المللی، تامین مالی این پروژه های کلان و سرمایه بر را به یک چالش اساسی تبدیل کرده است. هدف اصلی این پژوهش، امکان سنجی، ارزیابی و اولویت بندی روش های تامین مالی پروژه های پایین دست نفت و گاز متناسب با شرایط بومی و اقتصادی ایران است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-پیمایشی است. بدین منظور، پس از بررسی ادبیات موضوع و استخراج روش های رایج تامین مالی (استقراضی و غیرقرضی)، با طراحی پرسشنامه و نظرسنجی از خبرگان و متخصصان صنعت نفت، این روش ها بر اساس پنج معیار کلیدی «ریسک، کارایی، انعطاف پذیری، دسترسی آسان و انتقال فناوری» مورد ارزیابی قرار گرفتند. در نهایت، جهت رتبه بندی دقیق و علمی گزینه ها، از تکنیک تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس (TOPSIS) استفاده شد. یافته های حاصل از مدل تاپسیس نشان داد که روش های «ساخت، بهره برداری و انتقال (BOT)»، «مشارکت در سود» و «مشارکت در تولید» به ترتیب با کسب رتبه های اول تا سوم، مناسب ترین الگوهای تامین مالی برای شرایط کنونی کشور هستند. در نهایت نتیجه گیری می شود که در شرایط کنونی اقتصاد ایران، سیاست گذاران باید از روش های استقراضی فاصله گرفته و به سمت روش های غیرقرضی و سرمایه گذاری مشترک حرکت کنند؛ چراکه این رویکرد نه تنها ریسک های مالی و اجرایی را به بخش خصوصی و خارجی منتقل می کند، بلکه با تسهیل انتقال فناوری و ایجاد پیوندهای استراتژیک، تاب آوری صنعت نفت را در برابر فشارهای خارجی افزایش می دهد.

کلیدواژه ها:

روش تامین مالی ، پایین دست نفت و گاز ، روش تصمیم گیری تاپسیس ، تامین مالی استقراضی و غیرقرضی