تاثیر پیچیدگی اقتصادی و جهانی شدن اقتصادی بر شاخص ظرفیت بار در ایران

باتوجه به افزایش چالش های زیست محیطی و اهمیت تحقق اهداف توسعه پایدار، ارزیابی های دقیق تر از وضعیت محیط زیست کشور ضروری به نظر می رسد. این پژوهش با استفاده از شاخص ضریب ظرفیت بار که ترکیبی از ظرفیت زیستی و ردپای اکولوژیکی است، به بررسی تاثیر پیچیدگی اقتصادی و جهانی شدن اقتصادی بر پایداری زیست محیطی ایران طی دوره ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۰ پرداخته است. برای تحلیل داده ها، از روش حداقل مربعات کاملا اصلاح شده (FMOLS) استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که پیچیدگی اقتصادی و توسعه مالی تاثیر مثبت و معناداری بر ضریب ظرفیت بار دارند، درحالی که جهانی شدن اقتصادی، سرمایه گذاری مستقیم خارجی و مصرف انرژی های تجدیدناپذیر اثر منفی و معناداری بر این شاخص گذاشته اند. بر اساس یافته های پژوهش، بازنگری در سیاست های اقتصادی و زیست محیطی کشور با رویکردی پایدار ضروری است. جهت دهی تولید و صادرات به سمت محصولات با آلایندگی پایین، تدوین مقررات سخت گیرانه زیست محیطی در جذب سرمایه خارجی، گسترش روابط تجاری با کشورهای دارای استانداردهای محیط زیستی بالا، حمایت مالی از پروژه های سبز و اصلاح سیاست های انرژی مبتنی بر بهره وری و منابع تجدیدپذیر، از جمله راهکارهای پیشنهادی هستند. این اقدامات می توانند به همسویی توسعه اقتصادی با ملاحظات زیست محیطی و ارتقای ظرفیت بار زیستی کشور کمک کنند.

کلیدواژه ها:

پیچیدگی اقتصادی ، جهانی شدن اقتصادی ، شاخص ظرفیت بار محیط زیست ، توسعه پایدار ، حداقل مربعات کاملا اصلاح شده