پوشاک زنان عشایری قشقایی به عنوان نمادی از فرهنگ و هویت بومی

فرهنگ مجموعه ای از ارزش ها، هنجارها، سنت ها، باورها و آداب و رسوم یک ملت می باشد و پوشاک، از عناصر مهمی است که فرهنگ آن ملت را کامل تر می کند. پوشاک در جوامع عشایری نه تنها پوششی برای محافظت در برابر عوامل محیطی، بلکه ابزاری برای بازنمایی فرهنگ، هویت و جایگاه اجتماعی است. زنان ایل قشقایی با حفظ شیوه های سنتی، پوشش به یکی از نمادهای زنده فرهنگ بومی جنوب ایران تبدیل شده اند. ایل قشقایی از جمله ایل های بزرگ ایران می باشد که حوزه ی سکونت آن ها، بیشتر در جنوب و جنوب غربی ایران است. پوشش ایل قشقایی از آنجایی که شباهت هایی به پوشش ایل بختیاری دارد ولی با توجه به دارا بودن ویژگی های خود، با پوشش های اقوام دیگر متمایز شده است. این پژوهش با بهره گیری از منابع کتابخانه ای و مطالعات میدانی به بررسی پوشاک زنان ایل قشقایی به عنوان نمادی فرهنگی پرداخته است. این مقاله با رویکرد قوم باستان شناختی به بررسی ساختار معنا و کارکرد پوشاک زنان قشقایی می پردازد و آن را به مثابه عنصری هویتی، نشانه شناسانه و مادی تحلیل می کند. یافته ها حاکی از آن است که پوشاک زنان این قوم نه تنها کارکردهای زیبایی شناختی و کاربردی دارد بلکه بازتابی از نقش جنسیتی، نظام خویشاوندی و هویت قومی نیز می باشد. همچنین این پوشاک به عنوان نمادی از مقاومت فرهنگی در برابر فرآیند جهانی شدن عمل کرده و در تقویت هویت محلی نقش بسزایی داشته است. نتایج این پژوهش می تواند در مستندسازی میراث فرهنگی ناملموس و تقویت سیاست های حفظ هویت های بومی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ ، پوشاک قشقایی ، قوم باستان شناسی ، هویت ، میراث فرهنگی