تحلیل و اصلاح شبکه توزیع آب شرب با تمرکز بر مکان یابی مخازن ذخیره مطالعه موردی مجتمع خیج جمع آب خراسان رضوی

شبکه های توزیع آب شرب به عنوان یکی از مهم ترین اجزای سامانه های تامین آب نقش اساسی در پایداری و کیفیت خدمات رسانی به مصرف کنندگان دارند. در بسیاری از مجتمع های روستایی فرسودگی تاسیسات، توسعه نامتوازن شبکه، اختلاف ارتفاع و جانمایی نامناسب مخازن ذخیره موجب بروز مشکلاتی نظیر افت و نوسان فشار و ناپایداری تامین آب می شود. در این پژوهش اصلاح و توسعه شبکه توزیع آب شرب مجتمع خیج جمع آب واقع در شهرستان گلبهار استان خراسان رضوی با تمرکز بر جانمایی مخازن ذخیره مورد بررسی قرار گرفت. در گام نخست وضعیت موجود شبکه شامل منابع تامین، مخازن ذخیره، خطوط انتقال و شبکه توزیع بر اساس بازدیدهای میدانی بررسی و در نرم افزار WaterGEMS مدل سازی شد. پیش بینی جمعیت افق طرح بر اساس نشریه ۳-۱۱۷ انجام و نیاز آبی مجتمع محاسبه گردید. سپس دو سناریوی اصلاح و توسعه شامل احداث یک مخزن مشترک ۳۰۰ مترمکعبی و تفکیک مخازن ذخیره برای هر یک از روستاهای خیج و جمع آب طراحی و شبیه سازی شد. نتایج تحلیل هیدرولیکی نشان داد که سناریوی مخزن مشترک به دلیل وابستگی هیدرولیکی دو روستا و نیاز به استفاده از شیرهای فشارشکن از نظر بهره برداری با محدودیت هایی همراه است. در مقابل سناریوی تفکیک مخازن با جانمایی متناسب با شرایط توپوگرافی موجب بهبود توزیع فشار، کاهش نوسانات هیدرولیکی و افزایش پایداری تامین آب شرب می شود. بر این اساس تفکیک مخازن ذخیره به عنوان گزینه فنی و بهره برداری بهینه برای اصلاح و توسعه شبکه توزیع آب شرب مجتمع خیج جمع آب پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

شبکه توزیع آب ، شرب ، جانمایی مخازن ذخیره ، اصلاح و توسعه شبکه ، WaterGEMS ، مجتمع خیج-جمع آب