تحلیل اثرات تغییرات اقلیمی بر تاب آوری و برنامه ریزی فضایی شهری در مناطق خشک و نیمه خشک

تغییرات اقلیمی به عنوان یکی از بزرگ ترین چالش های زیست محیطی قرن حاضر، ساختارها و عملکردهای شهری را در سراسر جهان با تهدیدات جدی روبه رو ساخته است. این تهدیدات در مناطق خشک و نیمه خشک به دلیل شکنندگی بالای بوم شناختی، نمود بارزتر و مخرب تری دارند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثرات تغییرات اقلیمی بر تاب آوری و برنامه ریزی فضایی شهری در این مناطق انجام شده است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی-تحلیلی بوده و داده های مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای و مرور نظام مند ادبیات نظری در حوزه جغرافیای شهری، برنامه ریزی محیطی و اقلیم شناسی گردآوری شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که رویکردهای سنتی در برنامه ریزی فضایی، پاسخگوی شوک های اقلیمی نظیر امواج گرمایی شدید، بحران کم آبی و توفان های گردوغبار نیستند. در مقابل، ادغام مولفه های تاب آوری شهری در سازماندهی فضایی از طریق توسعه زیرساخت های سبز و آبی، تراکم بهینه، تمرکززدایی از کاربری های حیاتی و طراحی اقلیمی کالبد شهر، می تواند ظرفیت انطباق پذیری شهرها را به شدت ارتقا دهد. نتایج این پژوهش بر ضرورت گذار از برنامه ریزی فضایی صلب به برنامه ریزی انعطاف پذیر و سازگار با اقلیم تاکید دارد و چارچوبی راهبردی برای مدیران و برنامه ریزان شهری در مناطق خشک ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

جغرافیا ، تغییرات اقلیمی ، برنامه ریزی فضایی ، تاب آوری شهری ، مناطق خشک و نیمه خشک ، توسعه پایدار.