امکان سنجی کاربست هوش مصنوعی در اموزش ابتدایی

پژوهش حاضر با هدف امکان سنجی کاربست هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی ایران از منظر خبرگان و متخصصان این حوزه انجام شده است. روش پژوهش، کیفی از نوع پدیدارشناسی توصیفی بود. مشارکت کنندگان شامل ۱۲ نفر از اساتید علوم تربیتی، متخصصان فناوری آموزشی و کارشناسان هوش مصنوعی بودند که با روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با روش هفت مرحله ای کلایزی تحلیل گردیدند. یافته ها در قالب ۴ مضمون اصلی و ۱۲ مضمون فرعی دسته بندی شدند که عبارتند از: بسترها و زیرساخت های فنی، آمادگی انسانی و حرفه ای، چالش ها و موانع، و الزامات و راهکارها. نتایج نشان داد که کاربست هوش مصنوعی در آموزش ابتدایی ایران در وضعیت فعلی در سطح «قابل اجرا با پیش شرط های اساسی» قرار دارد و تحقق آن مستلزم فراهم سازی هم زمان زیرساخت های فنی عادلانه، توانمندسازی معلمان، تولید محتوای بومی، تدوین چارچوب های اخلاقی و قانونی، و اتخاذ رویکردی مرحله ای و آزمون محور است. مهم ترین موانع شناسایی شده شامل ضعف زیرساخت های اینترنتی و سخت افزاری، آمادگی پایین معلمان، نبود قوانین شفاف حریم خصوصی، و خطر تضعیف خلاقیت و تعاملات اجتماعی دانش آموزان بود. در مقابل، فرصت هایی نظیر شخصی سازی یادگیری، تحلیل داده های آموزشی و کاهش بار کاری معلمان نیز تایید شد. به طورکلی، هوش مصنوعی می تواند به شرط برنامه ریزی دقیق و سرمایه گذاری هوشمند، به ابزاری برای تحقق عدالت و کیفیت در آموزش ابتدایی ایران تبدیل شود و به جای تشدید نابرابری ها، نقش مکمل و تسهیل گر برای معلمان ایفا کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش ابتدایی ، امکان سنجی ، پدیدارشناسی توصیفی ، نظام آموزشی ایران