تحلیل بازنمایی حرفه آتش نشانی در فضای مجازی و تاثیر آن بر اعتماد عمومی و نگرش فرهنگی جامعه به آتش نشانان

فضای مجازی به یکی از مهم ترین میدان های شکل گیری تصویر حرفه ای سازمان های امدادی تبدیل شده است و شهروندان، علاوه بر تجربه مستقیم، از طریق عکس ها، ویدئوها، روایت های خبری، محتوای رسمی و تولیدات کاربران درباره آتش نشانان قضاوت می کنند. بازنمایی حرفه آتش نشانی می تواند شجاعت، تخصص، فداکاری، پاسخ گویی و نزدیکی اجتماعی این حرفه را برجسته کند؛ اما تمرکز افراطی بر قهرمان سازی، نمایش هیجان محور حادثه، انتشار محتوای شخصی نامتناسب، فقدان تنوع اجتماعی، نقض حریم خصوصی یا اطلاع رسانی یک سویه ممکن است به کلیشه سازی و فرسایش اعتماد منجر شود. هدف پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد اصلی بازنمایی دیجیتال حرفه آتش نشانی، تبیین سازوکار اثرگذاری آن بر اعتماد عمومی و نگرش فرهنگی جامعه و ارائه چارچوبی کاربردی برای مدیریت تصویر حرفه ای است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و با روش مرور تلفیقی و تحلیل مضمون انجام شد. بیست ودو منبع علمی و رسمی فارسی و انگلیسی منتشرشده در حوزه بازنمایی رسانه ای، هویت حرفه ای، اعتماد سازمانی، ارتباطات بحران و کاربرد شبکه های اجتماعی در خدمات آتش نشانی و مدیریت بحران به صورت هدفمند بررسی شدند. یافته ها شش قاب غالب را نشان داد: «قهرمان و فداکار»، «متخصص و کارآمد»، «مربی و پیشگیر»، «انسان نزدیک و همدل»، «سازمان شفاف و پاسخ گو» و «چهره سرگرم کننده و شخصی شده». اثر این قاب ها بر اعتماد از مسیر چهار ارزیابی مخاطب یعنی تخصص، خیرخواهی، درستکاری و اصالت عبور می کند. بازنمایی متوازن و مستند می تواند همکاری شهروندان، تبعیت از توصیه های ایمنی، حمایت از خدمات آتش نشانی و جذابیت فرهنگی حرفه را تقویت کند؛ درحالی که بازنمایی متناقض، نمایشی یا غیرحرفه ای می تواند انتظارات غیرواقعی، بی اعتمادی و تقلیل نقش پیشگیرانه آتش نشانان را در پی داشته باشد. بر پایه یافته ها، الگوی «بازنمایی مسئولانه، ارزیابی اعتبار، اعتماد عمومی و پیامد فرهنگی-رفتاری» و مجموعه ای از شاخص های اجرایی برای حساب های رسمی آتش نشانی پیشنهاد شد

کلیدواژه ها:

بازنمایی رسانه ای ، آتش نشانان ، فضای مجازی ، اعتماد عمومی ، نگرش فرهنگی