فراتحلیل و پیاده سازی الگوی «طراحی فراگیر یادگیری» (UDL - Universal Design for Learning)

الگوی طراحی فراگیر یادگیری (UDL) به عنوان یکی از پیشرفته ترین رویکردهای شناختی و آموزشی، بر این فرض استوار است که کلاس درس نباید برای یک دانش آموز متوسط فرضی، بلکه باید به صورت منعطف و پویا طراحی شود تا تفاوت های فردی تمامی یادگیرندگان را پوشش دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی کیفی و کتابخانه ای پیاده سازی الگوی UDL با تمرکز بر مولفه «شیوه های متعدد ابراز یادگیری» (Action & Expression) و تاثیر طراحی تکالیف منعطف چندگزینه ای (نظیر انتخاب میان نگارش مقاله، ضبط پادکست یا ترسیم نقشه مفهومی) بر انگیزه درونی دانش آموزان انجام شد. روش پژوهش در این مطالعه، توصیفی-تحلیلی با رویکرد سندپژوهی و مرور سیستماتیک متون نظری و تجربی است. یافته های حاصل از تحلیل اسناد نشان می دهد که ارائه تکالیف منعطف چندگزینه ای، از طریق ارضای نیازهای اساسی روان شناختی—به ویژه احساس خودمختاری (Autonomy) و شایستگی (Competence) طبق نظریه خودتعیین گری (SDT)—به طور معناداری انگیزه درونی، درگیرشدن با تکلیف (Engagement) و عاملیت یادگیرنده (Learner Agency) را ارتقا می دهد. نتایج این پژوهش پیشنهاد می کند که طراحان آموزشی و معلمان با تنوع بخشی به ابزارهای ارزشیابی و عبور از کلیشه های سنتی سنجش تک محور، می توانند بستر رشد شناختی و انگیزشی تمامی دانش آموزان را فراهم سازند.

کلیدواژه ها:

طراحی فراگیر یادگیری (UDL) ، تکالیف منعطف چندگزینه ای ، انگیزه درونی ، خودمختاری ، نظریه خودتعیین گری (SDT) ، شیوه های متعدد ابراز یادگیری.