چگونه توانستم مشارکت فعال دانش آموزان را در فعالیت کلاسی افزایش دهم؟

مشارکت فعال دانش آموزان در فرایند یادگیری، یکی از عوامل مهم در افزایش کیفیت آموزش و تعمیق یادگیری در دوره ابتدایی است. با این حال، در بسیاری از کلاس های درس، برخی دانش آموزان به دلایلی مانند ترس از اشتباه، کمبود اعتمادبه نفس، خجالت و محدود بودن روش های آموزشی، حضور فعالی در فعالیت های کلاسی ندارند. هدف از انجام این اقدام پژوهی، بررسی راهکارهای افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس چهارم ابتدایی یک مدرسه پسرانه بود.این پژوهش با رویکرد اقدام پژوهی و با استفاده از روش های مشاهده مستقیم، گفت وگو با دانش آموزان و والدین، بررسی عملکرد تحصیلی، پرسشنامه و تحلیل شواهد انجام شد. پس از شناسایی عوامل موثر بر کاهش مشارکت دانش آموزان، راهکارهایی مانند یادگیری مشارکتی، بازی های آموزشی، پرسش و پاسخ هدفمند، آموزش همسالان، تشویق کلامی، ایجاد فضای امن برای اظهار نظر و واگذاری مسئولیت به دانش آموزان طراحی و طی چهار هفته اجرا شدنتایج حاصل از مقایسه شواهد قبل و بعد از اجرای راهکارها نشان داد که میزان مشارکت دانش آموزان در فعالیت های کلاسی افزایش یافته است. تعداد دانش آموزانی که در بحث ها، پاسخ گویی به پرسش ها و فعالیت های گروهی شرکت می کردند بیشتر شد و دانش آموزان کم فعال نیز اعتمادبه نفس بیشتری برای بیان نظرات خود پیدا کردند. همچنین فضای کلاس از حالت منفعل به محیطی پویا، تعاملی و دانش آموزمحور تبدیل شد. بر اساس یافته های این پژوهش، استفاده از روش های تدریس فعال و توجه به عوامل عاطفی و اجتماعی کلاس می تواند نقش موثری در افزایش مشارکت دانش آموزان داشته باشد. بنابراین، پیشنهاد می شود معلمان دوره ابتدایی با ایجاد فرصت های برابر برای حضور دانش آموزان و استفاده از فعالیت های متنوع یادگیری، زمینه مشارکت بیشتر آنان را فراهم کنند.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، مشارکت فعال دانش آموزان ، یادگیری مشارکتی ، روش تدریس فعال ، دوره ابتدایی