نقش فعالیت بدنی و حرکت درمانی در تنظیم هیجان و کاهش استرس دانش آموزان

استرس و عدم توانایی در تنظیم هیجانات، از چالش های بنیادین سلامت روان دانش آموزان در نظام های آموزشی مدرن محسوب می شوند که پیامدهای ناگواری بر عملکرد شناختی، سلامت روانی و تعاملات اجتماعی آنان بر جای می گذارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی جامع نقش فعالیت بدنی و برنامه های حرکت درمانی در تنظیم هیجان و کاهش استرس دانش آموزان به نگارش درآمده است. این مقاله مروری با اتکا به روش کتابخانه ای و سنتز ادبیات پژوهشی، سازوکارهای عصب شناختی، فیزیولوژیک، روان شناختی و رفتاری اثرگذاری مداخلات حرکتی را مورد تحلیل قرار می دهد. بررسی یافته های پژوهشی نشان می دهد که فعالیت بدنی منظم و برنامه ریزی شده از طریق ترشح نوروترانسمیترها، افزایش فاکتور رشد عصبی مشتق از مغز (BDNF)، تعدیل فعالیت محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال (HPA) و تقویت عملکرد قشر پیش پیشانی، موجب مهار حالات تنش زا و بهبود خودتنظیمی هیجانی در کودکان و نوجوانان می گردد. همچنین، مداخلات حرکت درمانی با فراهم آوردن بستری انطباقی برای ابراز غیرکلامی احساسات، ناگویی خلقی را کاهش داده و با ارتقای سواد حرکتی، تاب آوری روانی دانش آموزان را در مواجهه با فشارهای تحصیلی و اجتماعی تحکیم می بخشد. علاوه بر این، نقش برنامه های حرکتی مدرسه محور در کاهش رفتارهای پرخطر، پرخاشگری، قلدری و آسیب های فضای مجازی به اثبات رسیده است. بر اساس الگوی برآمده از این پژوهش، گنجاندن نظام مند فعالیت های بدنی و حرکت درمانی در ساختار رسمی مدارس، ابزاری پیشگیرانه و ایمن ساز جهت ارتقای بهداشت روان و موفقیت تحصیلی فراگیران فراهم می سازد. پیشنهاد می شود برنامه ریزان آموزشی نسبت به گنجاندن این مداخلات در برنامه های درسی اقدامات لازم را به عمل آورند.

کلیدواژه ها:

فعالیت بدنی ، حرکت درمانی ، تنظیم هیجان ، کاهش استرس ، دانش آموزان.